Θεσμοί ή Κάθαρση;

Πυροτεχνήματα, σαν τη σημερινή διακοπή του πρωταθλήματος, δε κρύβουν την επιταχυνόμενη κατρακύλα μας
Θεσμοί ή Κάθαρση;

Δε το έβγαλα από το κεφάλι μου το παραπάνω ερώτημα. Το έθεσε στους Έλληνες η ProRata, στα πλαίσια δημοσκόπησης για λογαριασμό της ΕφΣυν. Το κοινό ενστικτωδώς επέλεξε κάθαρση κατά 60%, και προστασία θεσμών κατά 30%, σε μια αναλογία που θυμίζει εκείνη του επονείδιστου δημοψηφίσματος. Οι απηυδησμένοι συμπολίτες μας ζητούν να πέσει μια γερή σκούπα, για να σαρώσει όλα τα κακά του παρελθόντος. Λησμονούν φυσικά ότι οι Θεσμοί είναι εκείνοι που είθισται να κρατούν το σκουπόξυλο. Με μια σκούπα πάντως εκκαθαριστηκαν από την ΕΣΣΔ επί Στάλιν και οι… μισητοί κουλάκοι, σύμφωνα τουλάχιστον με τις προπαγανδιστικές αφίσες της εποχής.

 

Ο Μουσολίνι πάλι συνοδευόταν από κάτι ραβδούχους (η λατινική ονομασία αυτών των ξύλινων ράβδων είναι fasces), οι οποίοι συμβολιζαν την αποφασιστικότητα του κινήματος του να πατάξει με αυστηρότητα όσα εμπόδιζαν την Ιταλία να εκτιναχθεί εκεί που δικαιούταν, δίπλα στα προηγμένα βιομηχανικά κράτη, που την κρατούσαν χαμηλά (σύμφωνα πάντα με το αφήγημα του). Σε γενικές γραμμές, εκείνοι που δεν σέβονται την δημοκρατία απευθύνονται στις μάζες με τέτοιες απλουστευτικες εικόνες, αφού προηγουμένως θέτουν παραπλανητικά ερωτήματα, όπως αυτό της ProRata. Εδώ λοιπόν ανακύπτει αβίαστα η εύλογη απορία: τί πάει να πει «Θεσμοί»; Θεσμοί λοιπόν δεν είναι μόνο οι κρατικές υπηρεσίες, τα δικαστήρια, οι ανεξάρτητες αρχές και η Βουλή. Κορυφαίος των Θεσμών είναι το ίδιο το πολίτευμα, η κοινοβουλευτική δημοκρατία, η εγγυήτρια της ελευθερίας και της ισονομίας όλων μας, άσχετα με το πώς απαντάμε στις πονηρές ερωτήσεις των δημοσκοπήσεων. Θέλουμε άρα κάθαρση ακόμη και εις βάρος της Δημοκρατίας;

 

Φυσικά και όχι θα απαντήσει εξανιστάμενο αυτό το 60%, θέλουμε κάθαρση εκεί που χρειάζεται. Μαζί σας. Ποιός όμως θα την εκφράσει, μήπως κάποιος κουμπουροφόρος πρόεδρος ΠΑΕ, που μπουκάρει στο γήπεδο χωρίς να λογαριάζει τίποτα; Υποκριτικό το ερώτημα θα ακούσουμε, και παλιά γίνονταν αυτά, όπως και οι παρεμβάσεις στην Δικαιοσύνη, και η διαπλοκή στον Τύπο, και τα επεισόδια στο κέντρο των μεγάλων πόλεων, και οι διορισμοί ημετέρων και, και, και… Γεγονός. Παλιά επίσης η μοιχεία τιμωρούνταν, οι γυναίκες δεν κληρονομουσαν τους συζύγους τους, οι φανεροί ομοφυλόφιλοι δεν έβρισκαν δουλειά, οι θεριακλήδες κάπνιζαν στους θαλάμους των νοσοκομείων, οι δάσκαλοι έδερναν τους μαθητές, οι τράπεζες δάνειζαν μόνο στους «ημέτερους», τα λύματα έπεφταν στη θάλασσα και αμέτρητα άλλα. Το ότι κάτι στραβό συνέβαινε και παλιά δε σημαίνει ότι θα πρέπει να συμβαίνει ες αεί, πράγμα που δε μπορεί να αμφισβητήσει κανείς, όσο αγριεμένος κι αν είναι. Είναι αυτοκτονικό να αποδεχόμαστε κυνικά τα επερχόμενα κακά, όπως την νέα κομματικοποίηση της Δικαιοσύνης, τον πολυετή διορισμό εγκαθετων, την διάλυση της τοπικής αυτοδιοίκησης, την μόνιμη απαξίωση της δημόσιας παιδείας. 

 

Αν προσμετρήσουμε αυτά τα δεδομένα για την ερμηνεία της απάντησης στην έρευνα, μόνο σε ένα συμπέρασμα μπορούμε να καταλήξουμε: ο Έλληνας δε θέλει ούτε να διορθώσει τα λάθη, ούτε να επιβάλλει το σωστό. Ο Έλληνας απλά συνεχίζει να θέλει εκδίκηση. Θέλει να τιμωρήσει τους «παλιούς» επειδή του στέρησαν την ωραία ζωή και την προσδοκία ενός ακόμη καλύτερου αύριο, αδιαφορώντας για το ότι αυτοί οι ίδιοι «παλιοί» του προσέφεραν και την καλοπέραση μα και τα όνειρα. Θυμίζει απατημένο εραστή, γεμάτο μίσος για εκείνη που του υποσχέθηκε έναν αιώνιο παράδεισο, και μετά τον άφησε μπουκάλα. Κι εδώ έρχεται στο νου και το παλιό ανέκδοτο, όπου ο παθών εκδικείται την παλιά αγαπημένη του, κόβοντας τα… τέτοια του. 

 

Οι «παλιοί» είχαν επιτύχει μια λειτουργική ισορροπία. Το πράγμα κατά κανόνα δε ξέφευγε, και οι περισσότεροι ήμασταν ήπια ευχαριστημένοι. Ο τόπος κουτσά στραβά προχωρούσε μπροστά, κι οι ρομαντικοί ελπίζαμε ότι η κανονικότητα της Δύσης θα ερχόταν αναπόφευκτα.Τώρα όμως το όλο σύστημα -αναπόσπαστο κομμάτι του οποίου ήταν εξάλλου και οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ- υφίσταται βίαιη απορρύθμιση, ανάλογη εκείνης των μετασοβιετικών δημοκρατιών, και ο μαινόμενος Ιβάν Σαββίδης με το ρεβολβερ στη ζώνη δεν είναι παρά η πιο ευκρινής αποτύπωση αυτής της ραγδαίας κατάρρευσης (άσχετα αν το γκολ ήταν όντως κανονικό). Στο όνομα της τιμωρίας των δυνάμεων του παρελθόντος εγκαθίσταται συστηματικά γύρω μας ένα καθεστώς χάους, από το οποίο ωφελημένοι θα είναι μόνο ορισμένοι αδίστακτοι λαθρέμποροι και πολιτικάντηδες με τους λακέδες τους. Αν ανήκετε σ’αυτήν την μέλλουσα ελίτ, έχετε κάθε λόγο να επιθυμείτε την κατάρρευση των Θεσμών. Αν όχι, που είναι και το πιθανότερο, τότε οφείλετε να τους υπερασπιστείτε με την καθημερινή σας στάση, και με την αυριανή ψήφο σας. Αλλιώς, θα συναντήσουμε συλλογικά την μοίρα του απατημένου εραστή του παλιού ανέκδοτου. 

 

 

Φωτογραφία φιλοκυβερνητικού πρωτοσέλιδου, από τα… παλιά