Περηφάνια ή προκατάληψη;

Θα κρίναμε ποτέ τους εαυτούς μας όσο επιδερμικά κρίνουμε τους συνανθρώπους μας;
Περηφάνια ή προκατάληψη;

Μας είναι τόσο εύκολο να κρίνουμε ή και να κατακρίνουμε τους άλλους, πολλές φορές χωρίς καν να τους γνωρίζουμε. Μας έχουν γαλουχήσει με τόσο στερεότυπα! Κι εμείς τα ακολουθούμε τυφλά, χωρίς να τα αμφισβητούμε. Έτσι κολλάμε ετικέτες στους ανθρώπους, ανάλογα με το φύλο, το χρώμα του δέρματος, την καταγωγή, τη θρησκεία, το επάγγελμα, την εμφάνιση, την συμπεριφορά. Και μετά τους τοποθετούμε σε κατηγορίες ή σε λίστες αρνητικές, και τους απορρίπτουμε χωρίς πολλή σκέψη.

Αυτό μας έχουν μάθει να κάνουμε είτε από την οικογένεια, είτε από το σχολείο, είτε από την όποια κοινωνική ομάδα φρόντισε αργότερα για την κοινωνικοποίηση μας. Δεν ξέρω βέβαια τί ακριβώς εξυπηρετεί αυτό. Ίσως παλιά να ήταν απλά η διαστροφή κάποιων ανθρώπων οι οποίοι κατάφεραν να την επιβάλλουν και στους άλλους. Σίγουρα όμως, τώρα, με όλη αυτή την παγκοσμιοποίηση που ζούμε,  τέτοιου είδους προκαταλήψεις είναι όχι μόνο δυσλειτουργικές αλλά και πολύ επικίνδυνες (βλ. τρομοκρατία).

Επίσης ας μη ξεχνάμε, ότι μαζί με τις κοινωνικές προκαταλήψεις μας, έρχεται και η περηφάνια μας. Δηλαδή όλα εκείνα τα κόμπλεξ ανωτερότητας που έχουμε καλλιεργήσει μέσα μας και τα οποία μας εμποδίζουν να δούμε τις δυνατότητες και την αξία των άλλων ανθρώπων. Προτιμάμε να τους απαξιώνουμε, προκειμένου να νιώσουμε εμείς καλύτερα, με συνέπεια να μπαίνουμε έτσι σε έναν φαύλο κύκλο απόρριψης και ανταγωνισμού μαζί τους.

Άραγε αυτό μπορεί κάποτε να αλλάξει;

Μόνο αν γίνουμε πιο αντικειμενικοί, και αν πετύχουμε καλύτερη επαφή με τους άλλους. Γι αυτό λοιπόν είναι απαραίτητο:
1. Να τους γνωρίσουμε, χωρίς πολύ σκέψη ή ανάλυση. Τους συναναστρεφόμαστε και βλέπουμε πώς νιώθουμε. Το ένστικτο μας είναι πάντα ο καλύτερος οδηγός.
2. Σταματάμε την άσχημη συνήθεια να βάζουμε λόγια στο στόμα των άλλων ή να νομίζουμε ότι ξέρουμε τί σκέφτονται. Φτάνει πια με τα «σενάρια επιστημονικής φαντασίας»!
3. Είμαστε ειλικρινείς και άμεσοι, ώστε να προσφέρουμε και στους άλλους τη δυνατότητα να λειτουργήσουν έτσι.
4. Αλληλεπιδρούμε με τους άλλους με ευγένεια και σεβασμό.
5. Αποδεχόμαστε τη διαφορετικότητα. Άλλωστε δεν είναι εύκολο να καταλάβουμε τους άλλους, όταν δε ξέρουμε τί έχουν ζήσει μέχρι τώρα.

Πιστεύω πάντως ότι σχεδόν όλοι οι άνθρωποι (εξαιρούνται οι πολύ διαταραγμένοι), μπορούν να μας εκπλήξουν  ευχάριστα όταν νιώσουν ότι τους αποδεχόμαστε γι αυτό που είναι. Ίσως γιατί τότε δε χρειάζεται να ξοδέψουν περιττή ενέργεια για να μας αποδείξουν ότι αξίζουν, ούτε να αγωνιστούν για αυτονόητες έννοιες όπως είναι η ελευθερία, η ασφάλεια και η δημιουργικότητα.

Ίσως χωρίς περηφάνια ή προκατάληψη, να καταφέρουμε να συνυπάρξουμε δημιουργικά. Τολμάμε άραγε να το δοκιμάσουμε;