Ο βρώμικος πλούτος μας

Έχουμε την πολυτέλεια να πούμε όχι στον λιγνίτη;
Ο βρώμικος πλούτος μας

Είναι τόσα τα νέα τα σχετιζόμενα με την ραγδαία μείωση χρήσης των υδρογονανθράκων, ώστε να μην προκαλούν πλέον εντύπωση. Μετά τους Βρετανούς και τους Γάλλους, τώρα και οι Ολλανδοί έχουν ενταχθεί στην ομάδα εκείνων των χωρών όπου μέσα στα επόμενα 10-20 χρόνια θα έχουν απαγορευτεί οι πωλήσεις αυτοκινήτων κινούμενων με βενζίνη και ντίζελ. Με απλά λόγια, σε μεγάλο μέρος της βόρειας Ευρώπης πολύ σύντομα η αυτοκίνηση θα απαιτεί είτε ηλεκτρικό ρεύμα, ή φυσικό/τεχνητό αέριο, ή υδρογόνο.

Τα σκεπτόμουν αυτά διαβάζοντας κάποιες «πληροφορίες» που παρέχει το Μαξίμου σχετικά με το ταξίδι Τσίπρα στις ΗΠΑ. Θα πάει λένε να μιλήσει για ενεργειακά ζητήματα. Μάιστα. Ας δούμε ποιά θα ήταν αυτά. Ένα πρώτο είναι ο ΤΑΡ, έργο δρομολογημένο από τους προκατόχους του, του οποίου η σημασία θα εξαρτηθεί από τις εισφερόμενες ποσότητες ΦΑ των Αζέρων, των γνωστών Αζέρων που οδηγήθηκαν εκτός ΔΕΣΦΑ από την κυβέρνηση. Ένα άλλο πρότζεκτ είναι ο τερματικός σταθμός αποθήκευσης υγροποιημένου ΦΑ στην Αλεξ/πολη, ένα έργο σίγουρα υψηλής στρατηγικής σημασίας, το οποίο θα προσφέρει την δυνατότητα σχετικών πωλήσεων σε ΗΠΑ και Κατάρ, σε ανταγωνισμό όμως με τους ήδη παρόντες Ρώσους. Επίσης ακούστηκε το κλασσικό, περί του θαλασσίου χώρου νότια και δυτικά της Κρήτης, συζήτηση μάλλον αστεία επειδή απλούστατα το of shore drilling απαιτεί τεχνογνωσία κατεχόμενη από τους Αμερικανούς και τους εταίρους τους, Βρετανούς, Νορβηγούς, άντε και Γάλλους, συνεπώς το συγκεκριμένο παιχνίδι είναι ψιλοστημένο. Και τέλος, κάποιοι παίκτες των ΗΠΑ φέρονται να ενδιαφέρονται για τον ελληνικό λιγνίτη. Ωπα?

Επειδή μάλλον δε το γνωρίζετε, τα συνολικά αποθέματα λιγνίτη και τύρφης ισοδυναμούν με περίπου 575 εκατομμύρια ισοδύναμους τόνους πετρελαίου, μια ποσότητα με τρέχουσα αξία που υπερβαίνει τα 200 δις δολάρια, ποσό που θα ξεπλήρωνε τουλάχιστον το 1/2 του εθνικού χρέους. Και προσέξτε, μιλάμε για μια διαδικασία εξόρυξης και εκμετάλλευσης εντελώς οικεία, και σαφώς λιγότερο περιπλοκή από τις υποθαλάσσιες γεωτρήσεις. Κάποιες όμως φωνές μας λένε ότι θα πρέπει να παραιτηθούμε απ’ όλον αυτό τον πλούτο, και να καλύψουμε τις ανάγκες μας με εισαγόμενο φυσικό αέριο.

Τώρα θα αναρωτηθήκατε γιατί να υποτιμώ τις ανανεώσιμες πηγές, τις οποίες η χώρα μας διαθέτει επίσης σε μεγάλη αφθονία. Κατ’ αρχήν, οι ελληνικοί άνεμοι δε συγκρίνονται με κείνους της Βόρειας Θάλασσας και του Ατλαντικού, ούτε η ηλιοφάνεια μας με κείνη της Βορείου Αφρικής και της Αυστραλίας. Επίσης, οι δύο αυτές πήγες δεν έχουν σταθερότητα, τη νύχτα τα φωτοβολταϊκά αδρανοποιούνται, οι δε άνεμοι κάνουν μονίμως του κεφαλιού τους. Επιπρόσθετα, σε μια πυκνοκατοικημένη χώρα σα την Ελλάδα είναι μάλλον δύσκολο να βρεθούν αρκετά σημεία εγκατάστασης και απρόσκοπτης λειτουργίας μεγάλων τέτοιων πάρκων χωρίς τοπικές αντιδράσεις.  Και τέλος, και οι δυο αυτές ΑΠΕ απαιτούν πολυδάπανο εισαγόμενο εξοπλισμό για να δαμαστούν, εξοπλισμό που δεν λειτουργεί χωρίς ημερομηνία λήξης. Συνεπώς,  αν θέλουμε σταθερότητα στην ηλεκτροδότηση, οι επιλογές είναι ή λιγνίτης ή φυσικό αέριο.

Και τώρα ακούμε για αμερικανικό ενδιαφέρον πάνω στο θέμα, σε συνέχεια ήδη γνωστού κινεζικού. Ε ναι, παραείναι πολλά τα λεφτά για να μείνουν ασυγκίνητοι οι ξένοι παράγοντες του χώρου. Στην Ελλάδα όμως προκύπτουν κυρίως δύο εμπόδια σε τέτοιες επενδύσεις. Το πρώτο είναι το κακό όνομα του λιγνίτη, λόγω της αξιοθρήνητης μέριμνας που λάμβανε η ΔΕΗ για την όσο πιο καθαρή λειτουργία των μονάδων της. Το δεύτερο σχετίζεται με την πολιτική ισχύ των συνδικαλιστών αυτού του κρατικού μονοπωλίου.

Το πρώτο εμπόδιο αντιμετωπίζεται άνετα μέσω της τεχνολογίας. Οι σύγχρονες μονάδες καύσης κάθε μορφής άνθρακα διαθέτουν πλήρεις υποδομές καθαρισμού των καυσαερίων από αιθάλη, θείο και άζωτο, διασφαλίζοντας καθαρό αέρα για τους κατοίκους των γύρω περιοχών. Τα  υποπροϊόντα της καύσης, χημική γύψος και ιπτάμενη τέφρα έχουν αξία που παντού αλλού δεν χαραμίζεται. Η διαθέσιμη τηλεθέρμανση μπορεί κάλλιστα να υποστηρίξει και υδροπονικές καλλιέργειες. Μέσω διαδεδομένων μεθόδων μια ποσότητα μπορεί να μετατραπεί σε coal gas, που με τη σειρά του θα χρησιμοποιούνταν ακόμη κι από μεταποιητικές επιχειρήσεις και οχήματα, όλα εξυπηρετούμενα από τοπικά δίκτυα. Και σαν κερασάκι στην τούρτα, τα 125 ισοδύναμα εκατομμύρια τόνων πετρελαίου της τύρφης των Φιλίππων θεωρούνται από την ΕΕ ως ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, άρα απαλλαγμένη από τα γνωστά πρόστιμα.

Το δεύτερο εμπόδιο έχει αυτοϋπονομευτεί, χάρη στην κακή διοίκηση της Εταιρίας από τους εργατοπατέρες, διοίκησης τόσο κακής ώστε το ταμειακό της αδιέξοδο να την οδηγεί υποχρεωτικά στα χέρια ιδιωτών επενδυτών , οι οποίοι θα κληθούν σύντομα να αναλάβουν παλιές μονάδες της. Πόσο τραγική ειρωνεία θα είναι αν εκτελέσουν οι Συριζαίοι αυτό το τόσο αντίθετο προς τις διακηρύξεις τους έργο.

Δεν έχω κανέναν έρωτα με το κάρβουνο. Γνωρίζω όμως πως η πατρίδα μας είναι τόσο στριμωγμένη, ώστε να μην έχει την πολυτέλεια να σπαταλά οτιδήποτε, ειδικά αν αυτό συμβαίνει για να κονομήσουν λίγοι ή για να ικανοποιηθούν εμμονές άλλων. Πιστεύω ειλικρινά πως το μέλλον ανήκει στις ΑΠΕ και ίσως και στην εξωτική πυρηνική σύντηξη, όμως οφείλουμε να δούμε το τώρα, και το τώρα μας δείχνει ότι θα ήταν προτιμότερο να καίμε ρεύμα στα αυτοκίνητα μας και συνθετικό αέριο στα λεωφορεία και τα ταξί μας, ώστε να μειώσουμε κάπως ένα ετήσιο έλλειμμα υγρών καυσίμων που μεσοσταθμικά κυμαίνεται κοντά στα Δέκα δις €. Δέκα δις που φεύγουν και δε ξαναγυρίζουν.

Φωτογραφία από Wikimedia Commons