O μύθος του Γαλλικού Μάη

Πενήντα χρόνια μετά, μήπως έχει έρθει ο καιρός να πάμε παρακάτω;
O μύθος του Γαλλικού Μάη

To κρίσιμο έτος 1968 ονομάστηκε από τους ιστορικούς χρονιά-τομή στον χρόνο και σημαδεύτηκε από την κλιμάκωση της αμερικανικής παρέμβασης στον πόλεμο του Βιετνάμ, αλλά και από κινητοποιήσεις τόσο στην καπιταλιστική Δύση όσο και στην κομμουνιστική Ανατολή, όπως η πολιτιστική επανάσταση στην Κίνα,  η Άνοιξη της Πράγας, οι ταραχές του Σικάγο και -κυρίως- ο Γαλλικός Μάης, κινηματικές διαδικασίες με πολιτικό χαρακτήρα που ξεκίνησαν από τα πανεπιστήμια.

Αναμφίβολα η εξέγερση του Μάη του ‘68 επηρέασε καταλυτικά τα ιδεολογικά ρεύματα στην Ελλάδα τόσο στη διάρκεια της Χούντας, όσο και μετά από αυτήν. Δεν θα ήταν υπερβολή μάλιστα να λέγαμε πως σε επίπεδο συνθηματολογίας ο Γαλλικός Μάης εξακολουθεί να επηρεάζει ακόμα και σήμερα την ελληνική πολιτική συνθηματολογία αλλά και την πορεία των νεολαιίστικων κινημάτων στην πατρίδα μας, καθώς συνθήματα από το «η φαντασία στην εξουσία» της Βουλής των εφήβων ως το «μαζί δημιουργούμε το μέλλον» του παλαιότερου συνεδρίου της ΟΝΝΕΔ, παραπέμπουν ευθέως εκεί

Η αλήθεια επίσης είναι πως στην Ελλάδα η ιστορική πραγματικότητα διαστρεβλώνεται συχνά χάριν των αντιλήψεων που επέβαλε η ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς, κυρίαρχης εδώ και χρόνια στην Ελλάδα. Ακριβώς πενήντα χρόνια μετά επιχειρούμε λοιπόν μια σύντομη ανάλυση με γνώμονα την ιστορική αλήθεια, απαντώντας στα πιο θεμελιώδη ερωτήματα:
Ποιος ήταν ο Μάης του ‘68;
Ποια ήταν η πρωτοτυπία του;
Ποια ήταν η συνθηματολογία του;
Και κυρίως, ποιο είναι το νόημα και το περιεχόμενό του στην σημερινή εποχή;

Η πρωτοτυπία της εξέγερσης του Μάη του ‘68 ήταν ότι οι εξεγερμένοι δεν κινήθηκαν ενάντια σε μία δικτατορία αλλά ενάντια σε μία σύγχρονη -για την εποχή- Δημοκρατία, πρότυπο για ολόκληρο τον κόσμο με πρωτότυπα επίσης αλλά ανούσια συνθήματα, από το μηδενιστικό «μην εμπιστεύεστε κανέναν πάνω από τριάντα» έως το κοινωνικά ατελέσφορο και επικίνδυνο «sex drugs and rock and roll», ο Γαλλικός Μάης ήταν απλά το πεδίο εκτόνωσης της επαναστατικής γυμναστικής των παιδιών της καλής και ευημερούσας μεγαλοαστικής και μεσοαστικής τάξης, δηλαδή των μάλλον καλοζωισμένων μα μηδενιστών Γάλλων baby boomers.

Καθόλου τυχαίες δεν ήταν άλλωστε οι αποστάσεις που τήρησε από την αρχή η οργανωμένη κομμουνιστική Αριστερά, με αποκορύφωμα το άρθρο στην εφημερίδα Ουμανιτέ του τότε Γενικού Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος Γαλλίας Ζωρζ Μαρσέ, που χαρακτήριζε τους εξεγερμένους παιδιά των μεγαλομπουρζουάδων, που γρήγορα θα σβήσουν την επαναστατικότητά τους για να διευθύνουν την επιχείρηση του μπαμπά και να εκμεταλλευτούν τους εργαζομένους. Ούτε ο Σαρτρ δε γλίτ5ωσε από την μήνη των εξεγερμένων, αντίθετα μορφές όπως ο Ντεριντά και ο Αλτουσέρ αναδείχτηκαν ως πρότυπα. Ήταν τόση η επιπολαιότητά τους, ώστε να θεοποιήσουν το διαβόητο Κόκκινο Βιβλιαράκι, το εγχειρίδιο βάσει του οποίου εκατομμύρια Κινέζοι υπέφεραν κατά την διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης.

Τα παιδιά του Μάη θα φροντίσουν να τον δικαιώσουν με πρώτο και καλύτερο τον όχι και τόσο «Κόκκινο» πια Ντανιέλ Κον Μπεντίτ (έναν από τους μετρημένους στα δάχτυλα του ενός χεριού υποστηρικτές της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση), έως τις υπόλοιπες ηγετικές φυσιογνωμίες του Μάη που ταυτίστηκαν με τον με το κρατικό κορπορατισμό και με όλες τις παθογένειες του χθες, οι οποίες οδήγησαν στην τραγωδία του σήμερα. Η πολιτικοποίηση των λούμπεν που τότε ξεκίνησε οδήγησε στον σημερινό γενικευμένο ηθικό σχετικισμό, στην υιοθέτηση του βίαιου ακτιβισμού ως αποδεκτής δημοκρατικής αντίδρασης, και στον ανεξέλεγκτο βολονταρισμό ως κίνητρο πολιτικής δράσης. Δε θα ήραν υπερβολή αν λέγαμε πως ο τωρινός -κατά Βαγγέλη Βενιζέλο- «εκτσογλανισμός» της ελληνικής κοινωνίας έχει τις ρίζες του σε κείνα τα γεγονότα.

Όμως η δράση του Μάη προκάλεσε την αντίδραση της σιωπηρής αλλά μεγάλης πλειοψηφίας της γαλλικής κοινωνίας και των νέων, που μεταφράστηκε σε ένα ειρηνικό αλλά πρωτοφανές σε όγκο και παλμό(πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι) συλλαλητήριο υπέρ του στρατάρχη Ντε Γκωλ, που υπερέβαινε κατά πολύ σε μαζικότητα τον όγκο των διαδηλώσεων του Μάη. Ήταν δε το συλλαλητήριο εκείνο με μπροστάρη τον λόγιο Αντρέ Μαλρό, η έκφραση της κοινής λογικής, που τερμάτισε τις ταραχές της περιόδου. Μόλις ένα μήνα μετά το UDR (Union pour Ia Defence de la Republique) του στρατηγού θα θριαμβεύσει στις εκλογές, καταλαμβάνοντας 358 από τις 487 έδρες.

Στην εποχή μας, που η κοινωνία της ευημερίας είναι πια ένα μακρινό όνειρο και οι πρωταγωνιστές του Μάη έχουν ταυτιστεί με την χειρότερη μορφή αντίδρασης, το ούτως ή άλλως παρωχημένο ιδεολογικό οπλοστάσιο της εξέγερσης οδεύει οριστικά προς το χρονοντούλαπο της ιστορίας ως μία θλιβερή καρικατούρα εξέγερσης, στην οποία βασικά πρωταγωνιστούσαν αργόσχολοι μπουρζουάδες.

Το πνεύμα του Μάη ήρθε η ώρα να δώσει τη θέση του σε νεολαιίστικα και λαϊκά κινήματα που θα εκφράζουν τις σημερινές αγωνίες και όχι εκείνες των άλλοτε οργισμένων νέων, που θα είναι προσαρμοσμένα στις τρέχουσες πραγματικότητες και όχι σε κείνες της ψυχροπολεμικής περιόδου. Κινήματα που θα προτάσσουν την αναγκαιότητα για ατομική προκοπή συνδυασμένη με κοινωνική δικαιοσύνη, για προστασία του περιβάλλοντος σε αρμονία με την οικονομική ανάπτυξη, για ευκολότερη πρόσβαση των νέων στην κοινωνία της πληροφορίας και των ανερχόμενων τεχνολογιών, για την διασφάλιση αλλά και την περαιτέρω διεύρυνση δημοκρατικών ελευθεριών. Για μια κοινωνία στην οποία επιτέλους οι νέοι δεν θα είναι απλώς το αόριστο μέλλον αλλά θα συνδιαμορφώνουν θετικά το παρόν.