Ο κύριος Τσίπρας πάει στην Ουάσιγκτον.

Τί θα μπορούσαμε να προσδοκούμε από το νέο ταξίδι του Πρωθυπουργού;
Ο κύριος Τσίπρας πάει στην Ουάσιγκτον.

Εξυπακούεται πως το προσεχές ταξίδι του πρωθυπουργού ελάχιστη σχέση έχει με την διάσημη ταινία του 1939, το πολυσυζητημένο τότε «Mr. Smith goes to Washington”. Το σενάριο μιλούσε για έναν ιδεαλιστή επαρχιώτη, που απροσδόκητα βρίσκεται μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων, και άμεσα έρχεται αντιμέτωπος με την διαφθορά και την διπροσωπία του Κογκρέσου της εποχής εκείνης. Μόνο σε ένα πράγμα νομίζω πως μοιάζει ο Αλέξης Τσίπρας με τον χαρακτήρα που υποδυόταν τότε ο Τζέιμς Στιούαρτ. Παραμένει εξίσου αθώος, εξίσου ανίδεος με τον κεντρικό ήρωα της ταινίας όσον αφορά στις ισορροπίες και τους στόχους της αμερικανικής πολιτικής σκηνής, παρά τα πολυάριθμα σούρ’τα-φέρ’τα του επιτελείου του στην άλλη όχθη του Ατλαντικού.

Το συμπέρασμα αυτό βγαίνει αβίαστα από τις ως τώρα πράξεις τους πριν την οριστικοποίηση του ταξιδιού. Η κυβέρνηση οδήγησε στο παραπέντε την επένδυση της καναδικής Eldorado Gold στη Χαλκιδική. Το άλλο μεγάλο πρότζεκτ, αυτό του Ελληνικού,  μπήκε σε άγνωστα νερά μετά τον προσδιορισμό 300 σημαντικών στρεμμάτων της έκτασης ως αρχαιολογικών χώρων. Η χρήση της βάσης της Σούδας, στην οποία οι Αμερικανοί επιθυμούν να κατασκευάσουν  νέες υποδομές ώστε να την εκμεταλλευτούν εντατικότερα, παρατάθηκε πρόσφατα για μόνο έναν χρόνο. Η μυστική διπλωματία με την Κίνα εντείνεται, λαμβάνοντας πλέον και στρατιωτικό χαρακτήρα πέραν του οικονομικού. Και φυσικά συνεχίζεται η αντιαμερικανική προφορική και ακτιβιστική δραστηριότητα εκ μέρους προσώπων και ομάδων μέσα και κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ.

Αυτή φυσικά δεν είναι η πρώτη επίσκεψη Τσίπρα στις ΗΠΑ, προηγήθηκε εκείνη του Σεπτεμβρίου του 2015, που είχε πραγματοποιηθεί με αφορμή την πανηγυρική σύνοδο του ΟΗΕ. Είναι μάλλον βέβαιο ότι αυτή τη φορά δε θα δούμε σκηνές αντίστοιχης αμηχανίας σαν εκείνη της φωτογραφίας με το  ζεύγος Ομπάμα. Όσο όμως κι αν θα είναι πιο χαλαρός, ο πρωθυπουργός  είναι πολύ απίθανο να έχει καταλάβει τί έχουν στο μυαλό τους οι Αμερικανοί για τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο. Πιθανώς θεωρεί πως η συγκυρία τον ευνοεί, γνωρίζοντας την πρόσφατη επίθεση του προέδρου Τραμπ κατά του ΔΝΤ, και φέρνοντας  στις αποσκευές του μια φημολογούμενη συμφωνία για τον εκσυγχρονισμό των F-16, μιας σύμβασης άξιας έως 1,5 δις $. Ίσως πιστεύει πως βρίσκεται σε θέση να πιέσει γι αυτό που τον καίει πιο πολύ, δηλαδή την δραστική μείωση του ελληνικού χρέους μετά από αμερικανικές πιέσεις.

Κατά τη γνώμη μου, αυταπατάται και πάλι, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη στη γωνιά, με πολύ μεγάλη δική του ευθύνη. Δύο προσόντα μας είναι κυρίως αυτά που συγκινούν τους Αμερικανούς. Το πρώτο είναι ο έλεγχος του Αιγαίου και του μεγαλύτερου μέρους της νοτιανατολικής εισόδου της Ευρώπης. Εδώ τα έχουμε κάνει χάλια, έχοντας παρατήσει τα σύνορα πρακτικά αφύλακτα, χάρη στις ιδεοληψίες πολλών κυβερνητικών και φυσικά εξαιτίας της κακής κατάστασης στην ποία βρίσκονται οι ένοπλες δυνάμεις και τα σώματα ασφαλείας.  Το δεύτερο προσόν ονομάζεται Κρήτη, ειδικά λόγω της Σούδας και του ρόλου που αυτή μπορεί να παίξει στην επιτήρηση της τόσο ευαίσθητης πλέον ανατολικής Μεσογείου, όπως φυσικά και στην υποστήριξη του Ισραήλ. Εδώ πάλι η φοβία κάποιων κυβερνώντων μη τυχόν και χαρακτηριστούν αμερικανόφιλοι, κοινώς ένα θέμα μικροπολιτικής, μπλοκάρει την αξιοποίηση των εκεί στρατιωτικών εγκαταστάσεων προς όφελος των εθνικών συμφερόντων.

Με άλλα λόγια, ο Τσίπρας ίσως πιστεύει ότι θα μπορεί να απαιτήσει, όμως αντίθετα θα αναγκαστεί να παρακαλέσει για πολύτιμο μεταχειρισμένο στρατιωτικό υλικό, με το οποίο θα επανακάμψει η ικανότητα της χώρας να επιτελεί τον ρόλο για τον οποίο ενδιαφέρονται οι Αμερικανοί. Θα πρέπει λοιπόν να προσφέρει ανταλλάγματα, και ως τέτοιο μπορεί μόνο να θεωρηθεί η πολυετής παράταση χρήσης της Σούδας . Το αν οι ΗΠΑ θα συνταχθούν με το μέρος μας πάνω στο ζήτημα του χρέους έχει βασικά να κάνει με την πορεία των αμερικανικών επενδύσεων (ειδικά στον τραπεζικό τομέα) και φυσικά με τη σχέση που θα επιδιώξουν με τη νέα γερμανική κυβέρνηση. Δηλαδή, αφορά κυρίως μεταρρυθμιστική δουλειά στην Αθήνα παρά πολυτελή δείπνα στο Σικάγο και στην Ουάσιγκτον.

Θα κομίσει άραγε κάτι καλό για τη χώρα ο Τσίπρας μετά τη συνάντηση της Τρίτης στο Λευκό Οίκο; Άγνωστο, όμως δυστυχώς δεν μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι, κρίνοντας από την διγλωσσία και την αναποφασιστικότητα που έχει επιδείξει σε ανάλογες συναντήσεις του παρελθόντος. Ο πρωθυπουργός μάλλον θα επιχειρήσει να επαναλάβει το γνωστό: θα προσπαθήσει να κερδίσει χρόνο μένοντας αδρανής. Με όσα όμως συμβαίνουν στην εξ ανατολών γειτονία μας, το μόνο που δε φαίνεται να περισσεύει είναι ο χρόνος.

Photo of White House by Getty Images