Η παγκόσμια ρουλέτα του bitcoin

Το κυριότερο ψηφιακό κρυπτονόμισμα προκαλεί ενθουσιασμό, μα και εύλογη δυσπιστία
Η παγκόσμια ρουλέτα του bitcoin

Η έκδοση του διαβόητου Alexander Vinnik στις ΗΠΑ έγινε πιθανότερη, μετά την απόρριψη της έφεσης του από τον Άρειο Πάγο. Για την παράδοση του όμως ερείζουν Μόσχα και Ουάσινγκτον, με την πρώτη να τον κατηγορεί για μια μικρή ηλεκτρονική απάτη ύψους 10.000 $, και με την δεύτερη για ξέπλυμα 4 δις $ σε bitcoin. H δίωξη του 38χρόνου Ρώσου ήρθε να μας θυμίσει τον φετινό πυρετό του κυριότερου κρυπτονομίσματος (cryptocurrency). Πολλά και σπουδαια ακούμε για τούτα, πολλή χαρά υπάρχει, πόση βάση όμως έχει; Ας δούμε τα πιο σημαντικά.

 

Πώς προέκυψε το bitcoin;

Το … μακρινό 2009 ο αινιγματικός Satoshi Nakamoto (πιθανότατα πρόκειται περί ψευδωνύμου, ίσως και περί ομάδας) υλοποίησε αυτό το νέο είδος εναλλακτικού ψηφιακού νομίσματος, και το πλέον επιτυχημένο ως τώρα. Έκτοτε το έχουν ακολουθήσει αλλά χίλια τουλάχιστον, με κάποια (πχ Ethereum) να το ακολουθούν κατά πόδας. 

 

Πώς εκδίδεται;

Όλα τα κρυπτονομίσματα «εξορύσονται» μέσα από μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία, η οποία επιτυγχάνεται χάρη σε ελεύθερα διαθέσιμο λογισμικό, όμως σήμερα απαιτεί ιδιαίτερα ισχυρό hardware. Με απλά λόγια, ένας επίμονος «εξορυκτης» απαιτείται να πραγματοποιήσει εκατοντάδες πεντάκις εκατομμύρια υπολογισμού εντός ορίζοντα δέκα λεπτών, ώστε να εντοπίσει τον κατάλληλο μοναδικό κλειδάριθμο που θα του προσφέρει το πολύτιμο έπαθλο, δημιουργώντας έτσι ακόμη έναν κόμβο στην αλληλουχία διαδοχικών εκδόσεων(blockchain). Για την «εξόρυξη» και την διακρίβωση νέων τεμαχίων απαιτείται (υπό την χαλαρή εποπτεία του Bitcoin Foundation) ο συντονισμός πανίσχυρων ενεργοβόρων σέρβερς, με τεράστιες ανάγκες ψύξης, συνεπώς δεν είναι τυχαίο ότι οι σημαντικότερες τέτοιες επενδύσεις βρίσκονται σε βόρειες χώρες με φτηνό ρεύμα. Εννοείται ότι δεν έχει αντίκρυσμα σε οποιοδήποτε στοιχείο ενεργητικού, σε αντίθεση με τα επίσημα νομίσματα, των οποίων η αξία εξαρτάται από οικονομικά στοιχεία κρατών. Η έκδοση του θα σμικρύνεται σταθερά και θα τερματιστεί γύρω στο μακρινό 2100, όταν θα κυκλοφορούν 21 εκατομμύρια τεμάχια.

 

Πόσο διαδεδομένο είναι;

Οι επιχειρήσεις που αποδέχονται κρυπτονομισματα είναι τουλάχιστον 100.000, αριθμός αστείος για τα παγκόσμια μεγέθη, οι δε χρήστες αγγίζουν τα 6 εκατομμύρια, δηλαδή ένα χιλιοστό των κατοίκων του πλανήτη. Toν Ιούλιο η συνολική αξία όλων των κρυπτονομισμάτων έφτανε τα 160 δις, επίσης ψίχουλα μπροστά στο άθροισμα όλων των… κανονικών χρημάτων, ύψους σχεδόν 130 τρις δολαρίων.

 

Πώς ορίζεται η τιμή του;

Όταν το 2011 κατέστη εντελώς ανοικτή η «εξόρυξη» του, το bitcoin άξιζε 0,30 $, ενώ σήμερα φτάνει τα 16.350$,  ενώ στην αρχή του έτους ήταν μόνο 1.100$. Είναι όμως γνωστή η αστάθεια της τιμής του, καθώς έχει γνωρίσει πολλά θεαματικά σκαμπανεβάσματα στο παρελθόν. Καθώς δεν έχει κανένα απολύτως αντίκρυσμα, η αξία του τελικά καθορίζεται από την διάθεση αναρίθμητων κατοίκων του παγκόσμιου χωριού να δοκιμάσουν να το χρησιμοποιήσουν, είτε ως μέσο συναλλαγής είτε ως μέσο κερδοσκοπίας. Περιττό να πούμε ότι οι αρχικοί συμμέτοχοι που κράτησαν τα πρώτα κομμάτια είναι σήμερα πάμπλουτοι, ακριβώς χάρη στην συμπεριφορά των νεωτέρων χρηστών. Επειδή η τιμή του εξαρτάται κυρίως από προσδοκίες, θεωρείται πως οι διακυμάνσεις του προσιδιάζουν στην αγορά πολύτιμων μετάλλων.

 

Πώς αντιμετωπίζεται από το «κατεστημένο»;

Υπάρχουν λίγες χώρες όπου η χρήση του είναι τελείως παράνομη, ενώ αλλού (πχ Ρωσία) είναι αποδεκτή μόνο για αγορές στο εξωτερικό. Πάντως οι ΗΠΑ το αντιμετωπίζουν όπως κάθε περιουσιακό στοιχείο, και το φορολογούν ανάλογα. Οι διωκτικές υπηρεσίες το θεωρούν ως ύποπτο μέσο ξεπλύματος και παράνομων συναλλαγών στο darknet, αφού η κυκλοφορία του δεν υπόκειται στους συνήθεις τραπεζικούς ελέγχους. Τέλος, οι τράπεζες και πολλοί έγκυροι οικονομικοί παράγοντες το έχουν χαρακτηρίσει φούσκα, πυραμίδα και απάτη, με ελάχιστους επώνυμους να έχουν γνωστοποιήσει επενδύσεις σε αυτό.

 

Πόσο ασφαλές είναι;

Είναι τόσο άυλο, η κυκλοφορία του είναι τόσο εξαρτημένη από ακαθόριστους συντελεστές, η ίδια η ύπαρξη του είναι τόσο μονοδιάστατα βασισμένη σε σκόρπιους σέρβερς, που είναι μάλλον αστείο το ερώτημα αυτό. 

 

Πλούσιοι λοιπόν θα γίνουμε, ή θα καούμε? 

Κάποιος μπορεί να είναι πολυεκατομμυριούχος σε bitoins και λοιπά κρυπτονομίσματα, όμως αν δε μπορεί να τα ξοδέψει του είναι μάλλον άχρηστα. Φυσικά λειτουργούν τα ψηφιακά ανταλλακτήρια, όπου οι απλοί χρήστες μπορούν να αγοράσουν ολόκληρα τεμάχια ή υποδιαιρέσεις (το ένα εκατομμυριοστό ονομάζεται Satoshi), όμως ακόμη και η ρευστοποίηση δεν είναι εύκολη υπόθεση, όταν οι συνήθεις ενδιαφερόμενοι αγοράζουν μικροποσότητες. Μπορεί άραγε να δώσει βραχυπρόθεσμα πρόσθετη υπεραπόδοση; Φυσικά, όπως έδιναν κάποτε οι ολλανδικές τουλίπες ή οι γαλλικοί σιδηρόδρομοι, κι η κατάληξή τους είναι γνωστή. Μήπως όμως θα μπορούσε να βλάψει την παγκόσμια οικονομία, υποδαυλιζοντας πληθωρισμό αγαθών και αξιών; Σήμερα όχι, αν κρίνουμε από την συνολική αξία του και το εύρος διακίνησης του, αλλά στο μακρινό αύριο όλα παίζονται. Τελικά λοιπόν έχουν μέλλον τούτα τα… πράματα του διαβόλου;  Σε έναν κόσμο με αποδυναμωμένες εθνικές αρχές και με μια ορθάνοιχτη παγκόσμια οικονομία, φυσικά και έχουν μέλλον, και μάλιστα λαμπρό. Μέχρι όμως να κανονικοποιηθούν, τα κρυπτονομίσματα θα φτιάξουν και βασιλιάδες και ζητιάνους.