Η Ιταλία και η Ευρώπη στο χείλος του γκρεμού ?

Ο προεδρικός αγώνας για την ευρωπαϊκή πορεία της Ιταλίας.
Η Ιταλία και η Ευρώπη στο χείλος του γκρεμού ?

Ο Ιταλός πρόεδρος Σέρτζιο Ματαρέλα απευθύνθηκε με τηλεοπτικό διάγγελμα στους Ιταλούς και εξήγησε για ποιο λόγο δεν συναίνεσε στον διορισμό του Πάολο Σαβόνα ως επικεφαλής του υπουργείου Οικονομικών, πράγμα το οποίο οδήγησε σε ναυάγιο την προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης μετά από 3 μήνες άκαρπων διεργασιών μεταξύ των ιταλικών κομμάτων.

Πριν μερικές μέρες ακριβώς τα κόμματα που βρέθηκαν στις 2 πρώτες θέσεις των προτιμήσεων των Ιταλών, το κίνημα των 5αστεριών και η Λέγκα του Βορρά έχοντας την θεωρητική πλειοψηφία με βάση τα αποτελέσματα των εκλογών για Βουλή και Γερουσία, παρουσίασαν μια κοινή κυβερνητική πλατφόρμα και έναν εξωκοινοβουλευτικό υποψήφιο πρωθυπουργό.

Ο καθηγητής νομικής του πανεπιστημίου της Φλωρεντίας Τζουζέπε Κόντε που ανέλαβε την εντολή τελικά παρά τις αντιδράσεις για την φερεγγυότητα κάποιων τίτλων σπουδών που αναφέρονταν στο βιογραφικό του, αλλά και για την υποστηριξή του σε θεραπευτικές μεθόδους που δεν αναγνωρίζονται από την ιατρική επιστήμη, παρουσίασε μια λίστα υποψηφίων υπουργών προς έγκριση στον Ιταλό πρόεδρο.

Η λίστα εγκρίθηκε εκτός από τον υποψήφιο για την »ηλεκτρική καρέκλα» του υπουργείου οικονομικών.

 

Ο 82χρονος οικονομολόγος από το Κάλιαρι κ. Savona, που έχει διατελέσει στο παρελθόν εκτός των άλλων σημαντικών θέσεων, γενικός γραμματέας του συνδικάτου των βιομηχάνων και υπουργός βιομηχανίας, αποκαλείται στην Ιταλία ‘ο καθηγητής εναντίον του ευρώ’ για την κριτική στάση του απέναντι στο ενιαίο νόμισμα και γενικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως έχει διαμορφωθεί μετά το Μαάστριχτ.

Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι η Ευρώπη σωστά έχει προχωρήσει στην ενιαία αγορά και νόμισμα, αλλά όλα αυτά είναι εις βάρος των κρατών, εφ όσον δεν υπάρχει πολιτική ενότητα και ένα ενιαίο κράτος που θα αντιμετωπίζει ενιαία, ισότιμα και κοινά τα οικονομικά προβλήματα. Αφού δεν υπάρχουν αυτές οι προϋποθέσεις, θα έπρεπε οι χώρες να επιστρέψουν σε δικό τους νόμισμα.

Θεωρεί ότι η Ευρώπη πρέπει να μεταρρυθμιστεί και η ίδια παράλληλα με τις αναγκαίες αλλαγές στις δυσλειτουργίες ορισμένων προβληματικών χωρών και ότι το κοινό νόμισμα ειχε σχεδιαστεί χωρίς να προβλεφθούν οι ιδιαιτερότητες των χωρών αυτών. Η έξοδος της Ιταλίας από το ευρώ θα είναι μονόδρομος εφ όσον δεν αλλάξουν οι γερμανικές θέσεις περί κοινής οικονομικής πολιτικής.

Η αντίθεση του αυτή, τον έχει κάνει ιδιαίτερα αντιπαθητικό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες του βορρά. Κατι σαν persona non grata.

Ο διορισμός του θα ήταν εχθρική πράξη ενάντια στην Ε.Ε κάτι που ήθελε να αποφύγει ο Ιταλός πρόεδρος μάλιστα με το καλήμερα μιάς κυβέρνησης που έχει πολλά ιδιαίτερα και αντιευρωπαϊκά χαρακτηριστικά. (Ας θυμηθούμε εδώ την α’ κυβέρνηση Συριζα με τον Βαρουφάκη).

 

Η νέα κυβέρνηση θα είχε ως προτεραιότητα, την αλλαγή μεταναστευτικής πολιτικής (η Λέγκα εχει θέσεις σχεδόν ξενοφοβικές), αλλαγή της συμφωνίας του Δουβλίνου αλλά και της οικονομικής  πολιτικής και τις σχέσεις στην ευρωζώνη. Ζητά μεγαλύτερη ανοχή στα δημόσια ελλείματα (όχι στο 3%), να μην συνυπολογίζονται στο έλλειμμα οι παραγωγικές επενδύσεις. Αυτά μάλιστα να ισχύσουν σε μόνιμη βάση.

Κάποιες επιθετικές σκέψεις οσον αφορά την διαγραφή ιταλικού χρέους 250δις ευρώ που βρίσκεται στα χέρια της ΕΚΤ εγκαταλείφθηκαν τελικά από το κοινό πρόγραμμα, προφανώς για να μην φέρει αντιρρήσεις ο πρόεδρος με δεδομένη τη θέση του ότι δεν θα δεχθεί (όπως ανέφερε εξάλλου και στο χθεσινό διάγγελμά του ), οικονομική αναταραχή που θα ανεβάσουν τα σπρεντ, το δημόσιο χρέος (132%) και θα χειροτερέψουν την οικονομική κατάσταση των Ιταλών πολιτών. 

 

 

-Εχω την υποχρέωση, βάσει του Συντάγματος, να προστατέψω τις αποταμιεύσεις των Ιταλών- είπε χαρακτηριστικά ο Ματαρέλα και πρόσθεσε.

-Ζήτησα να αναλάβει το υπ.Οικονομικών πολιτικός της κυβερνητικής πλειοψηφίας, ο οποίος να μην στηρίζει την γραμμή που θα μπορούσε να προκαλέσει την έξοδο της Ιταλίας από το Ευρώ. Κάτι που διαφέρει από μια ισχυρή στάση υπέρ της αλλαγής προς το καλύτερο της κατάστασης στην Ε.Ε.

 

Οι αντιδράσεις των αρχηγών των δύο κομμάτων Ντι Μάγιο και Σαλβίνι ήταν εντονότατες με αναφορές για παραπομπή για εσχάτη προδοσία του Ιταλού προέδρου(κάτι που δύσκολα θα επιτευχθεί καθώς χρειάζεται η θετική ψήφος όλων των βουλευτών και γερουσιαστών).

Ενώ η Λέγκα απείλησε τα υπόλοιπα κόμματα του κεντροδεξιού συνασπισμού με διάσπασή του σε περίπτωση που ψηφίσουν »προεδρική» κυβέρνηση.

 

Από τ άλλα κόμματα τα περισσότερα τάχθηκαν με τις θέσεις του Προέδρου.

Όπως και ο Μπερλουσκόνι της Φόρτσα Ιτάλια, ο οποίος θα μπορέσει μετά από τις επόμενες εκλογές να καθίσει και πάλι στα έδρανα της βουλής καθ’ ότι απαλλάχθηκε προ μηνός, από την στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων. (Προϊόν πολιτικής συνδιαλλαγής χαρακτηρίστηκε από πολλούς)

Ο Ματαρέλα έδωσε σήμερα την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον  ευρωπαϊστή οικονομολόγο Κοταρέλι, με καθήκοντα υπηρεσιακά και με χρονικό ορίζοντα τον Σεπτέμβριο, όπου θα γίνουν οι νέες εκλογές, αφού δεν αναμένεται θετική ψήφος εμπιστοσύνης στη βουλή και γερουσία, με δεδομένη την αντίθεση των δύο πρώην υποψήφιων κυβερνητικών εταίρων.

 

 

Η υπόλοιπη Ευρώπη και όχι μόνο, βλέπει με ανησυχία έντονη τα όσα συμβαίνουν στην γειτονική μας χώρα. Είχα αναφέρει παλαιότερα ότι αν για την Ε.Ε η Ελλάδα ήταν μια χειροβομβίδα, η Ιταλία είναι μια πυρηνική βόμβα.

Τα οικονομικά μεγέθη της τρίτης οικονομίας της Ευρώπης, αλλά και δεύτερης εξαγωγικής της δύναμη, είναι τέτοια που μια σύγκρουση στα άκρα θα προκαλέσει πιθανή κατάρρευση όλου του κοινού οικοδομήματος.

Οι αναταράξεις ακόμα, έστω και μικρές θα είναι οδυνηρές για την χώρα μας. Τα ελληνικά ομόλογα θα ξαναπάρουν την ανιούσα (κάτι που ξεκίνησε ήδη) με αποτέλεσμα την αδυναμία χρηματοδότησης της από τις αγορές.

Το κομπόδεμα των 15δις που σχεδιάζει η ελληνική κυβέρνηση για να στηρίξει την χρηματοδότηση του χρέους θα είναι σταγόνα στον ωκεανό, από την στιγμή που δεν θα υπάρχει η υποστηρικτική πιστοληπτική γραμμή από το ESM.

Η οικονομική κρίση στην γηραιά ήπειρο που θα προκαλέσει η ιταλική αστάθεια, παράλληλα με τη μεγάλη και συνεχόμενη αύξηση στις τιμές πετρελαίου πιθανότατα θα επιβραδύνουν την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη και θα φέρουν νέες αναταραχές στις αγορές.

 

Στην Ε.Ε ο ρόλος του Μακρόν φαίνεται να γίνεται ιδιαίτερα σημαντικός καθώς σαν μεσάζων πλέον θα προσπαθήσει ακόμα μια φορά να πείσει την Μέρκελ στις αναγκαίες εκείνες ενέργειες που έχει προτείνει  για να φέρουν την Ευρώπη ένα βήμα μπροστά στην πολιτική της ενοποίηση και την εγκατάλειψη σκληρών οικονομικών επιλογών, έχοντας αυτή την φορά και συμμάχους μέσα στην γερμανική κυβέρνηση τους σοσιαλδημοκράτες του Σούλτς. Το ερώτημα βέβαια είναι αν η αδύναμη πλέον Μέρκελ θα ξεπεράσει τον εαυτό της και θα ηγηθεί μιας νέας Ευρώπης όπως ο Κόλ ή θα την διαμελίσει τηρώντας άκαμπτη στάση. Ο κόμπος έφθασε στο χτένι και οι αποφάσεις αυτή τη φορά των ευρωπαίων ηγετών θα είναι καθοριστικές για το μέλλον όλων.

 

Στην Ιταλία τώρα, ο λαϊκισμός και ο ακραίος συντηρητισμός που επικράτησαν με τα δύο κόμματα του Πεπε Γκρίλο και Σαλβίνι, το πρώτο(5αστέρια) στον ευάλωτο, φτωχό νότο και το δεύτερο(Λέγκα) στον ισχυρό, πλούσιο βορρά διχάζουν την κοινωνία σε μεγάλο βαθμό και με απρόβλεπτες συνέπειες.

Ο Ματαρέλα από την άλλη φαίνεται αποφασισμένος να μην αφήσει να τεθεί σε αμφισβήτηση η ευρωπαϊκή πορεία της χώρας του, της οποίας είναι ιδρυτικό μέλος. (Οι συγκρίσεις με το δικό μας καλοκαίρι του 2015 και τις συνέπειες του, αναπόφευκτες).

Το πολιτικό χάος και οι θεσμικές κρίσεις δεν είναι άγνωστες στην ιστορία της μεταπολεμικής Ιταλίας. Ποτέ άλλοτε όμως δεν είχαν πάρει μια τόσο έντονη χροιά, εξ’ αιτίας της σφοδρής αντιπαράθεσης ενός Προέδρου με κόμματα που τον κατηγορούν για »πολιτειακό πραξικόπημα», καλώντας μάλιστα τον λαό στις πλατείες και ποτέ άλλοτε δεν είχαν ως επίκεντρο τις σχέσεις της με άλλα κράτη και θεσμούς. (Χαρακτηριστική η πρόθεση των δύο κομμάτων για σύσφιξη των σχέσεων με την Ρωσία του Πούτιν).

Η νέα ιταλική κρίση μόλις ξεκίνησε και το τέλος της δεν είναι σύντομα ορατό.