«Γεννήθηκα Γιάνης» (με ένα ν)

Ένας αλλιώτικος σχολιασμός του αμφιλεγόμενου βιβλίου του πρώην Υπουργού Οικονομικών
«Γεννήθηκα Γιάνης» (με ένα ν)

Η ανάγνωση του βιβλίου υπό τον ελληνικό τίτλο Ανίκητοι-Νικημένοι αναμφίβολα προξενεί ποικίλα συναισθήματα στον αναγνώστη. Ο Γιάνης Βαρουφάκης κατέγραψε ένα χρονικό. Ένα ενδιαφέρον χρονικό. Αποκαλύπτει πολλά για τον εαυτό του και για τους πρωταγωνιστές (όσους ο ίδιος αναφέρει) γεγονότων που κόστισαν στην χώρα μας χρήμα και ψυχική υγεία. Είναι μια απολογία 800 σελίδων.

Ο ΓΒ στην μακροσκελή αυτή εξιστόρησή του αποδέχεται και λάθη δικά του και βασικά θέτει τον αναγνώστη μπροστά στην εξής εκδοχή: Ο Αλέξης Τσίπρας και ο Νίκος Παππάς, γνωρίζοντας την ένδεια των λόγων του κόμματός τους μπροστά στην κατάσταση κινδύνου όπου είχε περιέλθει η χώρα, εξαιτίας της άτυπης πτώχευσής της και των συνακόλουθων Μνημονίων, ανακάλυψαν στο πρόσωπο του ΓΒ τον καθηγητή (καθώς στην Ελλάδα οι καθηγητές, ως «ειδικοί», είναι και αυτοαπασχολούμενοι στην Πολιτική) του οποίου ο αυτόφωτος λόγος εμπεριείχε την αναγκαία τεχνοκρατική θεωρητική γνώση, ώστε να δύναται να χειραγωγήσει ένα αντιμνημονιακό αφήγημα με όρους γνώσης των οικονομικών θεωριών.  Δηλαδή, υπολόγιζαν να αντιπαραθέσουν ένα αφήγημα τεχνοκρατικό, που δεν θα ομοίαζε στον αριστερίστικο αντιμνημονιακό λόγο των αγανακτισμένων διαδηλώσεων και της οργής των κομματικών μελών.
Ο Γ.Β. είναι ένας άνθρωπος συνηθισμένος στο πανεπιστημιακό περιβάλλον της Ελλάδος. Είναι γνωστό ότι οι πανεπιστημιακοί αξιοποιούν τον τίτλο τους για χίλια δύο άλλα πράγματα, από κοινού με την μετάδοση  γνώσης στους φοιτητές.  Ο ίδιος ήταν ένας από τους ελάχιστους ανεκμετάλλευτους από το πολιτικό σύστημα καθηγητές Οικονομικών. Οι ατομικές του εμπειρίες  σύγκρουσης και δολοπλοκίας εξαντλούνταν στο πανεπιστημιακό περιβάλλον .

Το «θέλω να γίνω υπουργός» είναι ο υπόρρητος τίτλος των πρώτων σελίδων του βιβλίου. Πιστεύω πως ρέπει να του αναγνωρίσουμε την αφέλεια των καλών προθέσεων, η οποία τον οδήγησε στον δρόμο που ακολούθησε. Νοιώθεις μια αγωνία ως αναγνώστης από τις λυκοφιλίες που αυτός ο καλός και αγαθός (όπως φυσικά αυτοπαρουσιάζεται) άνθρωπος αναγκάζεται να υποστεί. Ευτυχώς ελαφρύνει τη διάθεση σου η αφήγηση εφηβικών όρκων , τα πολεμικά συμβούλια των ορκισμένων επαναστατών  του ΣΥΡΙΖΑ και κυρίως τα SMS που ανταλλάσουν οι κυβερνόντες μεταξύ τους.

Στην συνέχεια και μετά την νίκη του ΣΥΡΙΖΑ το βιβλίο γίνεται πιο αποκαλυπτικό για την προσωπικότητα του Γ.Β. Την ώρα που ωρύεται εναντίον του Γ. Στουρνάρα με αναφορές στις μεταξύ τους  σχέσεις (που μάλιστα του  «ελάφρυνε» το πρόγραμμα πανεπιστημιακών παραδόσεων αφού ο Στουρνάρας ήταν… πολυθεσίτης) μας θυμίζει ταυτόχρονα ότι η πρώτη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ μέσα στο υπουργικό της  συμβούλιο  ή στους κρίσιμους τομείς του Δημοσίου είχε πρόσωπα που φέρουν βαριά  επάνω τους την σκιά των  προκατόχων κυβερνώντων ή που εκπροσωπούν ισχυρούς παράγοντες και που -το σπουδαιότερο- όλοι νοιώθουν άνετα μαζί τους. Ο ΓΒ εμφανίζεται να παραμένει ανυποψίαστος των προθέσεων του πρωθυπουργού μπροστά στο συνονθύλευμα αυτό.

Δίνει μια πικρή γεύση στον αναγνώστη για την ποιότητα των ανθρώπων που ο ίδιος εμπιστευόταν και τους πρόσφερε θέσεις στην διαπραγματευτική ομάδα. Οι Ελληνες  και οι αλλοδαποί που την αποτελούν είναι -από τις ίδιες του τις αναφορές- «μετανοημένοι Τροϊκανοί» . Διατρέχοντας όλη την αφήγηση  ο αναγνώστης πέφτει από τα σύννεφα με τις παιδαριώδες συμβουλές και αναφορές αυτών των επί πληρωμή «μετανοημένων και αγαθών ανθρώπων» που συμβουλεύουν τον Γ.Β. κατά την συγκρουσιακή εκείνη περίοδο. Αναμφισβήτητα θα έδιναν τις ίδιες λαμπρές συμβουλές και στα… τροϊκανά πρώην αφεντικά τους.

Διαπιστώνει ο αναγνώστης και την απέχθεια του ΓΒ για τους υπαλλήλους του Ελληνικού Δημόσιου τομέα, οι οποίοι στην διήγηση των γεγονότων δεν καταλαμβάνουν καμία καίρια θέση πλην υποτιμητικών αναφορών.  Η αναφορά συμπεριφορών οι οποίες απάδουν στον σεβασμό και στην συνεργασία που οφείλει ο κατώτερος στον ανώτερό του, ιδιαίτερα από άτομα που νοιώθουν προστατευμένα από ψηλά ή από αλλού και η αγαθή αντιμετώπισή τους από τον ΓΒ συνιστούν σημείο κομβικό ενδεικτικό της αρχικά θετικής διάθεσής του. Με την ίδια αγαθή συμπεριφορά φέρεται να αντιμετωπίζει στο όνομα της διαπραγμάτευσης και τους Τροϊκανούς, παρά τις προσβλητικές σε προσωπικό επίπεδο συμπεριφορές τους.

Στον αναγνώστη του σίγουρα ενδιαφέροντος αυτού βιβλίου αποκαλύπτεται ότι ο ΓΒ ( και οι συν αυτώ) αγνοούσαν την τέχνη της διαπραγμάτευσης. Διατυμπανίζεται σε όλο το ανάγνωσμα ότι ουδείς πάλευε για μια καλύτερη τύχη του Ελληνικού Λαού. Πάλευαν για τις θέσεις τους, υλικές και άυλες. Η ευγένεια , η αφέλεια , η ανικανότητα στήριξης  της «διαπραγμάτευσης», η αποφυγή πραγματικών  συγκρούσεων , και οι φιλανθρωπικές αναφορές για τους εργαζόμενους ,τους μισθωτούς και συνταξιούχους θυμίζουν λεγόμενα… κυρίας των τιμών, που απασχολείται σε φιλανθρωπικό σύλλογο. Η ιδεολογία (έστω η αριστερή) απουσιάζει από όλη την αφήγηση. Μας προσφέρει όμως ενδιαφέρουσα γνώση για τον τρόπο μετακίνησης των «ειδικών» οικονομολόγων του τμήματός του, που σαν τις μέλισσες πετάνε από λουλούδι σε λουλούδι.

Ο ΓΒ ως υπουργός οικονομικών της Ελλάδος διακατέχεται σε όλο το βιβλίο από ένα φόβο. Ο φόβος αυτός είναι ότι δεν μπορεί , δεν αντέχει να αντιληφθεί και να καταλάβει ότι η κάθε διαπραγμάτευση έχει επιτυχία όταν  έχεις  βωμό και εστία να υπερασπιστείς. Ο ΓΒ  την εστία του και τον βωμό του τα έχει εξασφαλισμένα, και απλώς διήγαγε τις δύσκολες εκείνες ώρες βίο φιλόπτωχου ευγενούς. Είναι όμως πράγματι δύσκολο να φέρεις το βάρος μιας χώρας στους ώμους σου και εσύ -αντί να προσπαθήσεις να το σηκώσεις- να ψάχνεις να το μοιραστείς με μπράβους που έχεις «κλέψει» από τους αντιπάλους.

Αντίθετα, οι καπάτσοι «αντίπαλοι» του (οι ανευθυνοϋπεύθυνοι «ειδικοί» υπάλληλοι) φρόντισαν να τον εμπλέξουν σε ένα πολυδαίδαλο παιχνίδι, αρχικά καλοπιάνοντάς τον και μετά εξευτελίζοντάς τον . Το σκωτσέζικο ντους ήταν η υπουργική καθημερινότητα του ΓΒ, η οποία δεν έμοιαζε καθόλου με τις «ευγενείς» πανεπιστημιακές άμιλλες όπου είχε καλομάθει. Το μάθημα που του έδωσαν οι Κινέζοι «σύντροφοι» θα πρέπει να του μείνει αλησμόνητο.  Το  δε πικρότερο μάθημα το πήρε από τους ίδιους τους «συντρόφους» του, που αφού τον μεταχειρήστηκαν  ως ανιχνευτή των προθέσεων και τακτικών των Τροϊκανών, τον πέταξαν έξω την ώρα της αλήθειας, ασκώντας κυνική πολιτική παραμονής στην εξουσία, εμπλέκοντας παράλληλα ολόκληρο το πολιτικό σύστημα, εν’ όψη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Η ήττα του ΓΒ ήταν και είναι η ήττα ενός λαού που απερίσκεπα εμπιστεύεται όσους ξεπετιούνται ως αυτόκλητοι σωτήρες του. Κυρίως όμως είναι ήττα της υπερτιμημένης άποψης, αυτής που εμπεριέχει την ατολμία του απολιτίκ. Παραδίδοντας την ουσιαστική εξουσία σε διάφορους «ειδικούς», η Πολιτική απέκτησε μια δυσνόητη γραμματική, την οικονομολογία, με ειδικότερο κλάδο της την οικονομική θεολογία και τις «απολιτίκ» Ανεξάρτητες Αρχές. Οι παιδαριώδεις ιδέες του ΓΒ (όχι μόνο δικές του) να ανακαλύψει και να σκοτώσει διά παντός τον ιό της φοροδιαφυγής ή τις παλιές αμαρτίες απροσδιορίστου αριθμού πολιτών δια των αλγοριθμικών μεθόδων, αποκαλύπτουν την εμμονή του σε τεχνικά ζητήματα «διασποράς τρόμου» και «κάθαρσης»,  που τα ονομάζει πολιτικά.

Η Πολιτική όμως είναι η τέχνη του να σπρώχνεις και να εμπνέεις τον λαό να εργαστεί για να προχωρήσει σε ένα καλύτερο μέλλον, αντιπαρέχοντας την ευζωία ως καθήκον του κράτους. Οι τεχνοκράτες ή οι ειδικοί παντός είδους είναι πάντα υπάλληλοι, δεν κατέχουν την πολιτική τέχνη και είναι φτιαγμένοι για να υπηρετούν  την κάθε εξουσία. Παλεύουν μόνο για την εκάστοτε καρέκλα τους και αυτό είναι το προφανές συμπέρασμα από την ανάγνωση του βιβλίου του ΓΒ. Ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία ένας «ειδικός τεχνοκράτης» δεν μπόρεσε να οδηγήσει μια χώρα στην νίκη.  Υπό τις οδηγίες του πολιτικού κατασκεύαζε αυτά που ο εκείνος του ανέθετε. Σήμερα, οι πολιτικοί καταφεύγουν στην βοήθεια των «ειδικών», όταν οι ίδιοι αυτοί «ειδικοί» κατά κανόνα έχουν ως αποστολή την αποτροπή μιας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης . Αποστολή στην οποία απέτυχαν παταγωδώς. Όπως φυσικά και η γονυπετούσα Πολιτική.

Ευχαριστώ τον ΓΒ για τα όσα αποκαλυπτικά  παρέθεσε στο πραγματικά ενδιαφέρον βιβλίο του. Του αναγνωρίζω την αγωνία του και τις καλές προθέσεις του. Τον παρακαλώ να αναγνώσει με προσοχή την πρώτη καταγεγραμμένη οικονομική κρίση, όπως αυτή περιγράφεται στην Παλαιά Διαθήκη και αφορά τον τρόπο διαχείρισής της από τον Ιωσήφ, τον γιο του Ιακώβ, κι αν μάλιστα συνεχίσει και παρακάτω ο Μωυσής θα του διδάξει πρακτική μα ουσιώδη Πολιτική.   Του προτείνω δε να απασχοληθεί στον ιδιωτικό τομέα, ώστε κάποτε να αποκτήσει τις καθημερινές εμπειρίες διαπραγμάτευσης που απαιτεί ο βίος του ελεύθερου επαγγελματία.

Α! Και οπωσδήποτε να μας αποκαλύψει τους τραπεζίτες, τον  Άρη και τον Ζορμπά.

 

Φωτογραφία από DiEM25