Ένα πανάκριβο γεύμα στις Πρέσπες

Η χαρωπή τελετή της περασμένης Κυριακής κρύβει πολύ σημαντικά προβλήματα
Ένα πανάκριβο γεύμα στις Πρέσπες

Τώρα λοιπόν που πέρασε η έξαψη αυτών των ημερών, θα ήθελα εδώ να καταγράψω τις βασικές αντιρρήσεις μου για την διαβόητη πλέον συμφωνία των Πρεσπών, επιδιώκοντας να προσθέσω κι εγώ τη δική μου φωνή σε όλο τον θερμό δημόσιο διάλογο του αμέσως προηγούμενου διαστήματος, σαν μια προσωπική παρακαταθήκη. Παρακάτω είναι η γνώμη μου για μια διακρατική σύμβαση η οποία υπεγράφη χωρίς οποιαδήποτε συνεννόηση με τις πολιτικές  και κοινωνικές συνιστώσες της χώρας, χωρίς καν την συμφωνία των συγκυβερνώντων ΑΝΕΛ.

Πιστεύω ότι η συμφωνία αυτή είναι η …δεύτερη πιο κακή που θα μπορούσε να συναφθεί, καθώς μόνη χειρότερη θα ήταν μία που θα αναγνώριζε το γειτονικό κράτος  ως σκέτη «Δημοκρατία της Μακεδονίας», την εθνικότητα των κατοίκων του ως «Μακεδονική» (όχι το φυσιολογικό «Βορειομακεδονική») και την γλώσσα τους επίσης ως «μακεδονική». Η συγκεκριμένη συμφωνία επιδικάζει στους γείτονες δύο από τις τρεις κύριες διεκδικήσεις τους, ενώ ανοίγει την πόρτα σε μελλοντικές εθνικιστικές αλυτρωτικές τους επιδιώξεις, μέσω της σταδιακής καθιέρωσης διεθνών τετελεσμένων. Έχουμε λοιπόν αποδεχτεί ένα αφήγημα κυριολεκτικά έωλο, και παγίως απορριπτέο: οι Σλαβομακεδόνες αποτελούν την πολυπληθέστερη από τις εθνότητες του γειτονικού κράτους (υπόλοιπες είναι η αλβανική, η σερβική, η βουλγαρική, οι Ρομά και οι Βλάχοι), και συνδιαλέγονται στην λεγόμενη σλαβομακεδονική, μια κατά κοινή ομολογία των ειδικών βουλγαρική διάλεκτο με στοιχεία από όλους τους πληθυσμούς της περιοχής.

Εύλογα ο παγκόσμιος πολίτης θα σκεφθεί ότι εφόσον υπάρχει «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», τότε πού άραγε να βρίσκεται η νότια, για να λάβει την απάντηση πως αυτή αποτελεί διοικητική επαρχία της Ελλάδας. Αναπόφευκτα θα θελήσει να ξέρει ποιοι κατοικούν στη βόρεια Μακεδονία, με τους «Μακεδόνες» να είναι η απάντηση που θα πάρει, οπότε στη συνέχεα θα θελήσει να μάθει ποιοι είναι οι κάτοικοι της Νότιας Μακεδονίας. Εδώ παίζουν δύο πιθανές απαντήσεις: Μακεδόνες γενικά, ή  Έλληνες Μακεδόνες. Στην πρώτη  πιθανή απάντηση, δίχως αμφιβολία θα σκεφθεί ότι έχει μπροστά του μια περίπτωση διχοτομημένου έθνους, όπως άλλοτε ήταν οι Γερμανοί και παραμένουν έτσι οι Κορεάτες. Στην δεύτερη απάντηση θα λάβει ως … δώρο και μια περίπλοκη και πιθανώς δυσνόητη φλύαρη διάλεξη περί της διαφοράς μεταξύ αρχαίας ελληνικής και γεωγραφικής οθωμανικής Μακεδονίας, η οποία ελάχιστα πειστική θα μοιάζει, καθώς οι πλατιές μάζες δεν μπαίνουν σε τέτοιες λεπτομέρειες. Με λίγα λόγια , οι θεατές των BBC, DW και CNN πληροφορήθηκαν από τον Ζάεφ -παρόντος του τρισευτυχισμένου Τσίπρα- για τους νέους αποκλειστικούς κατόχους των όρων «Μακεδονία», «Μακεδόνας» και «μακεδονικό».

Και πέρα από τα παραπάνω θεμελιώδη η ΠΓΔΜ κέρδισε προσκλήσεις να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ, διεύρυνση των εμπορικών σχέσεων της με την Ελλάδα ως κράτος (αφού ιδιώτες είχαν ήδη εκτενείς εμπορικές σχέσεις όλων των μεγεθών), πρόσβαση πλέον στις ελληνικές θάλασσες και λιμάνια (που ήδη προβλεπόταν από την ενδιάμεση συμφωνία), συμμετοχή σε «διμερείς επιτροπές» που θα κρίνουν και τα Ελληνικά σχολικά βιβλία για να διαπιστώσουν αν περιέχονται σε αυτά όροι και μύθοι αλυτρωτικοί (πχ «μακεδονικός αγώνας»;), και τέλος το ιδιαίτερα προσοδοφόρο δικαίωμα να χρησιμοποιούν τον όρο «μακεδονικός» σε διεθνή εμπορικά σήματα, μετά την γνωμάτευση κάποιας διμερούς επιτροπής (όχι ενωσιακής!) στο απώτερο μέλλον.

Τι πήραμε όμως εμείς από αυτή την… συμβιβαστική συμφωνία; Μήπως υφίστανται   σοβαρά οφέλη που δεν πρέπει να παραβλέπουμε; Σε γενικές γραμμές λάβαμε σε αντάλλαγμα το ότι η ΠΓΔΜ δεν θα λέγεται διεθνώς «Μακεδονία» αλλά «Βόρεια Μακεδονία» και το ότι αυτή θα πάψει να έχει επισήμως αλυτρωτικές διεκδικήσεις κατά των Ελλήνων (με δεδηλωμένη παραίτηση της από τον σφετερισμό του αρχαίου παρελθόντος, όπως συστηματικά προσπαθούσε η κυβέρνηση Γκρουέφσκι). Επίσης πληροφορηθήκαμε ότι μετά τη συμφωνία θα αποσπαστεί η ΠΓΔΜ από τον τουρκικό εναγκαλισμό,  ότι η εκεί ελληνική μεθόριος θα γνωρίσει θεαματική οικονομική άνθηση, και ότι η χώρα μας θα καταστεί ο ρυθμιστικός παράγων της Βαλκανικής. Ο Δημήτρης Καμμένος (του Σγουρίδη συναινούντος) ισχυρίστηκε και κάτι για συναλλαγή με αντικείμενο το εθνικό χρέος, όμως το τελευταίο Γιούρογκρουπ μάλλον τον διέψευσε. Για να δούμε όμως ένα ένα τα δήθεν κέρδη μας.

Ομολογουμένως είχε επικρατήσει χάρη στα παγκόσμια μίντια η ονομασία «Μακεδονία», συνεπώς θεωρώ μάλλον αδύνατο αυτό να αλλάξει μετά τις Πρέσπες. Το αρχαίο μας παρελθόν ήταν το ελάσσων των προβλημάτων μας, δεδομένου ότι το πολύ πιο πρόσφατο Ίλιντεν μα και οι αποσχιστικές δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού διεξήγαγαν έναν αγώνα των Σλάβων εναντίον των Ελλήνων, όχι των νέων εναντίον των αρχαίων. Κι όσο για την περιφερειακή ισχυροποίηση της Ελλάδας , η οποία τάχα και την δυτική Μακεδονία θα αναβαθμίσει και την Τουρκία θα εκτοπίσει, αυτή δεν πρόκειται να έρθει ποτέ με την οικονομία, την άμυνα και την δημόσια διοίκηση μας στα σημερινά χάλια. Η διασυνοριακή ανάπτυξη θα εξαντληθεί σε μικρότερη αναμονή των γειτόνων μας στα τελωνεία τα Σαββατοκύριακα και σε ταχύτερο ανεφοδιασμό καυσίμων των κατοίκων της Φλώρινας και του Κιλκίς στο Μοναστήρι και στη Στρώμνιτσα, Αν η υπεύθυνη κυβέρνηση μας ενδιαφερόταν για ζητήματα οικονομικής φύσεως, θα είχε μεριμνήσει για διαβούλευση με τους παραγωγικούς φορείς πάνω στα πρακτικά ζητήματα που θα μπορούσαν να ανακύψουν. Και φυσικά δε μπορώ να μη θυμίσω ότι τίποτε σοβαρό δεν εμποδίζει τους γείτονες να υπαναχωρήσουν μελλοντικά σε όλα ή σε κάποια μέρη των συμφωνηθέντων, όταν εμείς δεν θα διαθέτουμε κανένα ατού.

Το μόνο που πραγματικά αποκομίζει η πατρίδα μας είναι ο τερματισμός μιας πολυετούς διπλωματικής διένεξης, με κόστος βαρύ. Εκτός από τα παραπάνω, πρόσθετες προκλήσεις ίσως αναδυθούν σταδιακά. Οι συμπολίτες μας στην Θράκη και στο ανατολικό Αιγαίο θα αρχίσουν να αμφιβάλλουν για την διάθεση της Αθήνας να τους προστατέψει. Οι Κύπριοι συνέλληνες θα έχουν παρόμοιες ανησυχίες. Αλβανοί και Τούρκοι ενδεχομένως θα θεωρήσουν πως μπορούν παρασκηνιακά να λυγίσουν μια χώρα που είναι μεν αρκετά πλούσια και ανεπτυγμένη, ωστόσο έχει απολέσει την θέληση να υπερασπιστεί τον εαυτό της, αποδυναμωμένη από τον ευδαιμονισμό, τον μιθριδατισμό και το brain drain. Και φυσικά η συμφωνία των Πρεσπών αναβιώνει έναν εθνικό διχασμό που πήγαινε να κοπάσει, ξαναχωρίζοντας τους Έλληνες σε αδιαπραγμάτευτους  πατριώτες και σε διεθνιστές προδότες, ακριβώς στην ώρα που θα έπρεπε να ξεκινήσουν ειρηνικά και ενωτικά να ξανακτίζουν το κοινό μέλλον τους (τα διάσπαρτα επεισόδια κατά κυβερνητικών στελεχών και τα τεκταινόμενα μέσα στους ΑΝΕΛ και στο ΚΙΝΑΛ είναι μόνο η αρχή). Είναι κωμικοτραγικό το ότι η μοίρα αυτής της αλλόκοτης πρωτοβουλίας των Τσίπρα-Κοτζιά να εξαρτάται πια από την εσωτερική πολιτική κατάσταση στα Σκόπια.