Ελλάς-Γαλλία-Συμμαχία… και η «Νέα Ευρώπη»

Μακρόν : «Δεν θέλω να γράψω το μέλλον σας, αλλά θέλω να σας δώσω την ευκαιρία να το επιλέξετε»
Ελλάς-Γαλλία-Συμμαχία… και η «Νέα Ευρώπη»

Ελλάς-Γαλλία-Συμμαχία, σύνθημα γνωστό, χιλιοακουσμένο μετά την μεταπολίτευση αλλά και εδραιωμένο στην συνείδηση του έλληνα από την σύσταση του ελληνικού κράτους, μια που η Γαλλία ήταν μια από τις προστάτιδες δυνάμεις της χώρας μας κατά την δημιουργία της. Ηδη από το 1824 με τον Ιωάννη Κωλέττη είχαμε και το Γαλλικό κόμμα ως έκφραση της γαλλικής πολιτικής επιρροής στα ελληνικά πολιτικά δρώμενα. Όπως είχαμε φυσικά και το αντίστοιχο Αγγλικό κόμμα του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου και το Ρωσικό του Ανδρέα Μεταξά, των άλλων δύο δηλαδή προστάτιδων δυνάμεων του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Το φιλο-γαλλικό κόμμα κράτησε μια εικοσαετία, μέχρι το 1865 περίπου, και ήταν το τελευταίο από τα τρία που διαλύθηκε και εδωσε την σκυτάλη σε νέους πολιτικούς σχηματισμούς. Ειχε κατορθώσει να συγκεντρώσει στις τάξεις του πολλούς λόγιους, γραμματιζούμενους της εποχής αλλά και πρώην οπλαρχηγούς και καραβοκύρηδες, έμπορους κ.α, αλλα να είναι και εξαιρετικά δημοφιλές χάρη σε θέσεις φιλολαϊκές, όπως ο αλυτρωτισμός. Η επιρροή της γαλλικής επανάστασης και του διαφωτισμού ηταν μεγάλη στους κύκλους της τότε ελληνικής διανόησης. Τα χρόνια πέρασαν, ιστορικά η χώρα μας και η Γαλλική δημοκρατία βρέθηκαν σχεδόν πάντα στην ίδια (σωστή) πλευρά σε όλες τις μεγάλες παγκόσμιες διαμάχες.

Μετά το τέλος του Β’ παγκοσμίου πολέμου η ενότητα των ευρωπαϊκών χωρών ήταν το ζητούμενο. Την Αθήνα επισκέπτεται για να συναντήσει τον Κωνσταντίνο Καραμανλή ένας μεγάλος νικητής του πολέμου, ο στρατηγός Ντε Γκώλ. Γίνεται δεκτός με μεγάλες τιμές και του δίνεται η δυνατότητα να εκφωνήσει λόγο στο ελληνικό κοινοβούλιο. Συγχρόνως, ένα κομμάτι της ελληνικής διανόησης (της αριστερής ως επί το πλείστον) είχε βρει ένα αποκούμπι μόνιμο πλέον στο Παρίσι. Η Γαλλία ένωνε την διασπασμένη μετά τον εμφύλιο ελληνική κοινωνία. Αργότερα, επι χούντας,  ξανά η Γαλλία και η Πόλη του Φωτός γίνονται το κέντρο της αντίστασης στο δικτατορικό καθεστώς των συνταγματαρχών. Από εκει ξεκινά το βράδυ της 23 ιουλίου του ’74 η επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή με το προεδρικό τζετ του τότε Γάλλου προέδρου και προσωπικού του φίλου Ζισκάρ ντ’ Εστέν και μετέπειτα βασικού συντελεστή της ελληνικής εισόδου στην τότε ΕΟΚ. Ήταν μάλιστα και o κύριος ομιλητής, με τα σπαστά ελληνικά του, στην επίσημη τελετή ένταξης, στο Ζάππειο. Το Ελλάς-Γαλλία-Συμμαχία ακούγεται πλέον με την αποκατάσταση της δημοκρατίας στη χώρα, απ’ άκρη σ’ άκρη. Ακολούθησε η στενή σχέση των δύο σοσιαλιστών ηγετών Παπανδρέου-Μιττεράν και των αντίστοιχων υπουργών πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη-Ζακ Λάγκ, αλλά και οι επισκέψεις και καλές σχέσεις όλων των Γάλλων προέδρων με τη χώρα μας. Ο Σιράκ, ο Σαρκοζί που θα εκφωνήσει κι αυτός λόγο στο ελληνικό κοινοβούλιο, ο Ολάντ που θα στηρίξει την παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη το τραγικό καλοκαίρι του 2015. Και φτάνουμε στην φετινή επίσκεψη του νεοεκλεγέντος Εμμανουέλ Μακρόν. Του ηλικιακά νέου και πολλά υποσχόμενου πολιτικού που φαίνεται από τις πρώτες του κινήσεις να αναλαμβάνει ρόλο αναγεννητή της ολίγον σκουριασμένης και διαβρωμένης Ευρωπαϊκής Ιδέας. Η επιλογή του ξαφνιάζει.

Γιατί ένας γάλος πρόεδρος να διαλέγει ως πρώτο σταθμό επίσημης επίσκεψης τη χώρα μας; Τι επιδιώκει και τι θέλει να δείξει ενας φιλελεύθερος πολιτικός σε μια χώρα που έχει έναν αριστερό πρωθυπουργό που δεν τον γνωρίζει κάν; Η απάντηση είναι απλή και την είχε δώσει και ο πρώην αμερικανός πρόεδρος Ομπάμα όταν ηρθε στην Αθήνα παραμονές της αποχώρησής του για την πολιτική του παρακαταθήκη. Δημοκρατία, Πνύκα, Εκκλησία του Δήμου. Τα θεμέλια των σύγχρονων κοινωνιών της Δύσης, η απαρχή της δημοκρατικής σκέψης και προβληματισμού, βρίσκεται ακριβώς σ’ αυτές τις πέτρες της Αθήνας και των λόφων της. Ομπάμα και Μακρόν δεν έκαναν αυτή τη τιμή στους εκάστοτε πρωθυπουργούς και Προέδρους του κράτους μας. Θέλησαν ως σύγχρονοι Περικλής ή Κλεισθένης να ξαναφέρουν στην επιφάνεια αρχές και αξίες που ξεκίνησαν εδώ ακριβώς και να τις ξανακάνουν αρετές παγκόσμιες ή τουλάχιστον του δυτικού πολιτισμού. Η τιμή πάει στην ιστορικότητα και στο συμβολισμό του χώρου.

O Μακρόν ειδικότερα που κατάφερε να μιλήσει στην Πνύκα ως ο πρώτος γάλλος πρόεδρος (ως πολιτικός τον ειχε προλάβει το 1959 ο υπουργός πολιτισμού του Ντε Γκώλ, ο μεγάλος διανοητής Μαλρό) θέλησε να δώσει μια νεα οπτική της Ευρώπης που οραματίζεται. Μιας Ευρώπης που θα μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των πολιτών της αλλά και στις διαφοροποιήσεις της. Μιας Ευρώπης που θα καθιστά αναγκαία την κοινή πορεία ξαναδίνοντας το χαμένο όραμα με διαφορετικό τρόπο. Ο Μακρόν είχε υπογράψει παλαιότερα, μαζι με τον σημερινό υπουργό εξωτερικών της Γερμανίας Πέτερ Γκάμπριελ, μία προγραμματική συμφωνία με τίτλο «Για μιά αλληλέγγυα και διαφοροποιημένη ένωση». «Αν συνεχίσουμε να κλείνουμε τα μάτια μας και να μην κάνουμε αυτοκριτική, θα είμαστε η γενιά υπεύθυνη για την εξαφάνιση της Ευρώπης, είπε. Ο πολιτισμός είναι αυτό που μας ενώνει. Πρόκειται για τον πολιτισμό που μπορεί να οικοδομηθεί η ευρωπαϊκή εμπιστοσύνη. Στρεφόμενος στους νέους, συνέχισε «Δεν θέλω να γράψω το μέλλον σας, αλλά θέλω να σας δώσω την ευκαιρία να το επιλέξετε». Ο Μακρόν συνοδευόταν και από τον γνωστό συγγραφέα Ε. Καρέρ, λάτρη του τόπου μας (ο οποίος εχει αγοράσει και σπίτι στην Πάτμο) ως επίσημος αφηγητής της επίσκεψης!

Οι συμβολισμοί είναι ισχυρότατοι και είναι αυτοί που θα κρατούν και θα εξιλεώνουν-ξελασπώνουν τη χώρα. Οι αρχαίοι ημών πρόγονοι εξακολουθούν και είναι μια αξιόπιστη πηγή έμπνευσης για τους άλλους λαούς . Για εμάς όμως είναι…; Και πώς μπορούμε να γίνουμε εμείς οι σύγχρονοι Ελληνες κάτι αντίστοιχο για τους άλλους;