Διάστημα και ενέργεια

Τι σημαίνουν για την ανθρωπότητα οι πρόσφατες διαστημικές ανακαλύψεις;
Διάστημα και ενέργεια

Ήδη από την εποχή της απώτατης αρχαιότητας το διττό ερώτημα αν υπάρχει εξωγήινη ζωή ή αν είμαστε μόνοι μας στο σύμπαν τροφοδοτεί την επιστημονική έρευνα και ταυτόχρονα εξάπτει την λογοτεχνική φαντασία. Στις μέρες μας η αναζήτηση ζωής -και κυρίως νοήμονος ζωής- σε άλλους πλανήτες συνεχίζεται με αμείωτη ένταση από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα και εστιάζεται κυρίως στους εξωπλανήτες, δηλαδή σε δορυφόρους άλλων αστέρων (αλλά και μεγάλων πλανητών του δικού μας ηλιακού συστήματος) των οποίων οι ατμοσφαιρικές συνθήκες μοιάζουν με της Γης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αστρονόμων ο αριθμός των εξωπλανητών αγγίζει τα 40 δισεκατομμύρια, ενώ υπάρχουν ισχυρές πιθανότητες πολλοί από αυτούς να φιλοξενούν ζωή. Σήμερα η παρατήρηση τους αποτελεί αποστολή μεγάλων ραδιοτηλεσκόπιων (πχ το κινεζικό FAST), οπτικών τηλεσκόπιων (πχ το ευρωπαϊκό ELT) και τροχιακών τηλεσκόπιων (πχ το αμερικανοευρωπαϊκό Hubble). Παράλληλα η διεθνής επιστημονική κοινότητα αλλά και υπερεθνικοί οργανισμοί επικεντρώνουν τις έρευνες τους με βολιστήρες στο ηλιακό μας σύστημα, και ιδιαίτερα σε δύο νευραλγικής σημασίας δορυφόρους, τον Τιτάνα (δορυφόρο του Κρόνου) και την Ευρώπη (δορυφόρο του Δία) κυρίως λόγω του εντοπισμού τεράστιων ωκεανών κάτω από τα στρώματα πάγου που καλύπτουν τις επιφάνειες και των δύο αυτών διαστημικών σωμάτων.

Όλες οι επιστημονικές έρευνες συγκλίνουν στο ότι η περαιτέρω μελέτη του Τιτάνα είναι απολύτως απαραίτητη, ειδικά μετά τον εντοπισμό τεράστιων σε έκταση αλλά και βάθος ωκεανών κάτω από τα συμπαγή στρώματα πάγου που καλύπτουν την επιφάνεια του. Ήδη από το 1997 η ΝΑSA, σε συνεργασία με την ευρωπαϊκή ΕSA και την ιταλική ΑSI, εκτόξευσαν το διαστημικό σκάφος Κάσινι-Χόιγκενς (Cassini-Huygens) που έφθασε στην ατμόσφαιρα του Κρόνου το 2004 και έκτοτε συλλέγει πληροφορίες τόσο γι αυτόν όσο και για τον Τιτάνα, καταλήγοντας στο ασφαλές πλέον συμπέρασμα πως στο εσωτερικό του Τιτάνα υπάρχει ένας τεράστιος ωκεανός που είναι οριακά μεγαλύτερος από την θαλάσσια έκταση της γης αλλά αντί νερού περιέχει υδρογονάνθρακες.

Πέρα από την ισχυρή πιθανότητα ύπαρξης μικροοργανισμών σ’ αυτούς η επιστημονική κοινότητα επείγεται να εξεταστεί μία ακόμη σημαντικότερη παράμετρος, αυτή των υδρογονανθράκων που υπολογίζονται πως είναι 40 φορές περισσότεροι σε όγκο από όλα τα γνωστά ενεργειακά αποθέματα της Γης, όπως φυσικά να απαντηθούν και άλλα καίρια ερωτήματα. Πώς θα μεταβούν εκεί άνθρωποι, και πώς θα επιβιώσουν; Σε πόσο χρόνο; Και κυρίως, πώς θα καταστούν αξιοποιήσιμα για την ανθρωπότητα αυτά τα αποθέματα;

Είναι γεγονός πως η ενέργεια αποτελεί το υψηλό διακύβευμα των οικονομικών, γεωπολιτικών και στρατιωτικών συγκρούσεων στην πορεία της ιστορίας, στην εποχή μας αλλά και στο μέλλον. Εκείνο που μένει να απαντηθεί είναι αν ο Τιτάνας και ευρύτερα ο διαστημικός χώρος θα αποτελέσει τον μεγάλο ενεργειακό τροφοδότη της Γης, και φυσικά αν μέχρι την εποχή εκείνη η ανθρωπότητα θα συνεχίζει να αξιοποιεί υδρογονάνθρακες ή θα έχει μεγιστοποιήσει την απόδοση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Πάντως καλό είναι να ονειρευόμαστε και πέρα από τα όρια του Ηλιακού Συστήματος · τα μελλοντικά πραγματικά μακρινά διαστημικά ταξίδια προς τους εξωπλάνήτες θα απαιτήσουν κολοσσιαίες ποσότητες ενέργειας, κι αυτοί οι υδρογονάνθρακες ίσως προσφέρουν πολύτιμες λύσεις.

 

Φωτογραφία της λίμνης μεθανίου Λαντόγκα, στον βόρειο Τιτάνα, τραβηγμένη από τον βολιστήρα Κασίνι: Wikipedia