Διαμόρφωση μίας σύγχρονης δασικής πολιτικής και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος

Η τραγωδία στο Μάτι αναδεικνύει πρόσθετες προκλήσεις για την εθνική υποδομή αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών
Διαμόρφωση μίας σύγχρονης δασικής πολιτικής και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει υποστεί πολυάριθμες καταστροφές στον δασικό της πλούτο, με τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος, που δυστυχώς συνοδεύεται και από ανθρωπιστικές τραγωδίες όπως εκείνη του 2007 στην Ηλεία και στην Εύβοια, και φυσικά τις προηγούμενες μέρες στην ανατολική Αττική, με την εκατομβη νεκρών και με την καταστροφή αμέτρητων περιουσιών.

Αναμφίβολα η προστασία των δασικών εκτάσεων αποτελεί μείζον ζήτημα με περιβαλλοντικές, οικονομικές, κοινωνικές και ανθρωπιστικές προεκτάσεις και σαφώς είναι απαραίτητο να αποτελέσει ύψιστη κρατική προτεραιότητα. Γι αυτό και είναι απαραίτητη μία συνεπής και ταυτόχρονα μακροπρόθεσμη πολιτική, που να εστιάζει στην πρόληψη των πυρκαγιών, στην επιτήρηση των δασών -και ευρύτερα στην προστασία των δασικών εκτάσεων- και προφανώς στην μεταρρύθμιση του διοικητικού συστήματος δασοπυρόσβεσης με την αυτονόητη ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων με μέσα επίγεια και εναέρια, με παραδοσιακό και ψηφιακό εξοπλισμό, και με άρτια εκπαιδευμένο και συντονισμένο ανθρώπινο δυναμικό, επαγγελματικό και εθελοντικό.

Ταυτόχρονα ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στα περιαστικά δάση που απόμειναν στην Αττική, στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης και στα υπόλοιπα αστικά κέντρα, καθώς αυτά αποτελούν τους τελευταίους πνεύμονες πρασίνου για τους πολίτες των μεγαλύτερων ελληνικών πόλεων. Επίσης απαραίτητη είναι η εκπόνηση εξειδικευμένων σχεδίων εκκένωσης για κάθε δήμο, με ξεχωριστές προβλέψεις για περιοχές υψηλού κινδύνου, με στόχο την ασφαλή μετακίνηση του συνόλου του μόνιμου αλλά και του περιστασιακού πληθυσμού σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, όπως πυρκαγιές, σεισμοί και πλημμύρες, ή άλλες κρίσεις που δυνητικά μπορούν να αποτελέσουν κίνδυνο για ανθρώπινες ζωές.

Εξίσου σημαντικά αλλά όχι αμιγώς εθνικά είναι ζητήματα όπως η συνολική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η παράλληλη διαμόρφωση ενός σύγχρονου πλαισίου ενεργειακής πολιτικής φιλικής στο περιβάλλον και βασισμένης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (που αφθονούν στην πατρίδα μας), η προστασία της βιοποικιλότητας, η αντιμετώπιση της παγκόσμιας και τοπικής ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η υιοθέτηση συστήματος και δικτύων πράσινων μεταφορών, η βιώσιμη χωροταξική πολιτική, η γενική βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος και η προώθηση της περιβαλλοντικής έρευνας και της πράσινης οικονομίας. Η Ελλάδα, ως συχνό θύμα φυσικών καταστροφών, οφείλει να συμμετέχει στον σχετικό διεθνή διάλογο καταθέτοντας την δική της εμπειρία και λαμβάνοντας χρήσιμες πληροφορίες για τις μεθόδους αντιμετώπισης τέτοιων φαινομένων από άλλα κράτη.

Άλλωστε η προστασία του περιβάλλοντος δεν αποτελεί μόνο ηθική υποχρέωση απέναντι στις επόμενες γενιές, -αυτό είναι δεδομένο και δεν αμφισβητείται- αλλά συνδέεται παράλληλα με την βιώσιμη ανάπτυξη, αποτελώντας κορυφαία πρόκληση, άλλα και μία σημαντική ευκαιρία, προκειμένου η χώρα να αξιοποιήσει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα και να εκμεταλλευτεί τους φυσικούς πόρους που αναμφίβολα διαθέτει, προς όφελος της. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η λεγόμενη «βαριά βιομηχανία» της Ελλάδος, ο τουρισμός και είναι στην πράξη αδύνατο να υπάρξει βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη αποσυνδεμένη από το φυσικό περιβάλλον, και την διατήρηση της βιοποικιλότητας και της αδιαμφισβήτητης ομορφιάς της πατρίδας μας.

Ένας άλλος σημαντικός τομέας της οικονομίας είναι η αγροτική παραγωγή, που σήμερα αγγίζει το 9% του ΑΕΠ. Η Ελλάδα υπήρξε άλλοτε αγροτικός κολοσσός ανάλογα με την επιφάνεια της, και κάλλιστα μπορεί να ξαναγίνει εφόσον επικεντρωθεί στην παραγωγή ποιοτικών τροφίμων, όμως είναι σαφές πως δεν μπορεί να υπάρξει ούτε βιώσιμη αγροτική ανάπτυξη αν δεν σέβεται όλους τους φυσικούς πόρους, αν δεν στηρίζεται στην ορθολογική διαχείριση κυρίως των υδάτινων πόρων και στην προστασία εδαφών από την ρύπανση, αν δεν επενδύει σε νέα προϊόντα, τα οποία θα είναι ανταγωνιστικά στις διεθνείς αγορές και αν δεν αποκοπεί επιτέλους από την στείρα λογική των επιδοτήσεων, που όχι απλά προκάλεσε στρεβλώσεις στην αγροτική οικονομία αλλά στρατηγικά αποδείχτηκε καταστροφική για τον εθνικό πρωτογενή τομέα.

Είναι προφανές πως μπορούν να γραφτούν ολόκληροι τόμοι που θα αναλύουν το πολυδιάστατο αυτό ζήτημα. Η αναφορά του άρθρου στα παραπάνω παραδείγματα που αποδεικνύουν ακριβώς την σημασία που έχει η προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικών μας πόρων για ένα νέο αναπτυξιακό πρότυπο, που είναι απαραίτητο για την πατρίδα μας, και αποσκοπεί στην ανάδειξη πρόσθετων πτυχών του όλου θέματος, και στην διεύρυνση του σχετικού κοινωνικού διαλόγου. Ενός διαλόγου που δυστυχώς εντάθηκε μετά την τραγωδία στο Μάτι.