Αυτό το… νέο δε μοιάζει και πολύ ωραίο

Το νέο σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης του δήμου Θεσσαλονίκης δεν ενθουσιάζει. Τουλάχιστον συμφέρει;
Αυτό το… νέο δε μοιάζει και πολύ ωραίο

Έχετε μήπως ακουστά τους Έξυπνους Δρόμους; Αν όχι, διαβάστε μία μικρή περιγραφή. Διάφοροι αισθητήρες καταμετρούν τη ροή των αυτοκινήτων και τα καυσαέρια, παρέχοντας στοιχεία σε ένα κέντρο ελέγχου, το οποίο μέσω τηλεματικής ρυθμίζει  τους φωτεινούς σηματοδότες ανάλογα με τις συνθήκες. Ταυτόχρονα, στα πεζοδρόμια βρίσκονται τοποθετημένοι αόρατοι μικροί πομποδέκτες RFID. Και αυτοί ενημερώνουν το κέντρο για την κατάσταση στους χώρους στάθμευσης και φορτοεκφόρτωσης. Τα στοιχεία αυτά -μαζί με την εικόνα από πολλές κάμερες- μετασχηματίζονται σε πληροφορίες, οι οποίες φτάνουν στους οδηγούς είτε μέσω ειδικών οθονών, είτε μέσω εφαρμογών  για κινητά. Στους Έξυπνους Δρόμους τα αυτοκινητιστικά γίνονται σπανιότερα, η ηχητική και αέρια ρύπανση μειώνονται, η ποιότητα ζωής κατοίκων και επισκεπτών των πόλεων βελτιώνεται.

Όταν διάβασα για το νέο… υπερσύγχρονο σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης, το οποίο θα εγκαθιστούσε ο δήμος Θεσσαλονίκης, είχα φανταστεί πως εννοούσαν κάτι τέτοιο. Είχα φανταστεί δηλαδή πως η πόλη θα έκανε ένα άλμα προς τα εμπρός, ερχόμενη κοντύτερα σε άλλες μεγαλουπόλεις του προηγούμενου κόσμου. Για ακόμη μία φορά η προσγείωση ήταν ανώμαλη. Το υπό εγκατάσταση σύστημα δε φαίνεται να προσφέρει κάτι το ξεχωριστό, ίσως μάλιστα να αποβεί και ζημιογόνο. Θα προσπαθήσω με λίγα λόγια να σας εξηγήσω γιατί, πάντα  κρίνοντας από τα γνωστά στοιχεία μέσω κοινής λογικής.

Είναι το σύστημα πιο απλό στη χρήση του;  
Κατ’ αρχήν, ένα ανάλογο σύστημα ξεκίνησε να τοποθετείται στο Μαρούσι, δεν απέδωσε, και από το 2015 ο τοπικός δήμος και η ανάδοχος κοινοπραξία είναι στα δικαστήρια. Για να κρίνετε όμως μόνοι σας, θα σας περιγράψω αρχικά πώς θα γίνεται η πληρωμή. Οι οδηγοί-χρήστες θα πρέπει να δηλώνουν το όχημά τους μέσω μιας εφαρμογής κινητού τηλεφώνου. Το ποσό που θα καλούνται να καταβάλλουν θα εκταμιεύεται είτε από πιστωτική/χρεωστική κάρτα, είτε από μία προπληρωμένη, την οποία θα αγοράζουν από κάποιο περίπτερο. Κοινώς, αντί να αγοράζονται οι τωρινές ξυστές κάρτες, οι οδηγοί θα μπαίνουν σε μία διαδικασία σαφώς πιο περίπλοκη, αν όχι αδύνατη για ανθρώπους μεγάλης ηλικίας. Απλό θα ήταν το να γινόταν η πληρωμή μέσω λογαριασμού κινητής τηλεφωνίας, όπως ήδη ισχύει στα… υπανάπτυκτα Σκόπια. Μήπως όμως θα είναι πιο απλό για τους υπαλλήλους του Δήμου; Και πάλι αμφιβάλλω. Ο κάθε δημοτικός αστυνομικός (ή σχετικά επιφορτισμένος υπάλληλος) θα στέκεται μπροστά σε κάθε παρκαρισμένο αμάξι, θα πληκτρολογεί σ’ ένα PDA την πινακίδα, και θα περιμένει από το κέντρο να τον ενημερώσει αν αυτό έχει δηλωθεί στο σύστημα, και αν όχι θα εκδίδει κλήση με έναν φορητό εκτυπωτή. Με συγχωρείτε, αλλά αν είναι να κάνει τόση ώρα με κάθε αυτοκίνητο, τότε γιατί να μην διατηρηθούν οι ξυστές κάρτες, οι οποίες είναι ολοφάνερο αν είναι πληρωμένες;

Είναι το σύστημα πιο δίκαιο;
Σύμφωνα με τον αρχικό υπολογισμό του Δήμου η αναλογία ήταν 1.987 θέσεις επισκεπτών προς 6.054 θέσεις για τους μόνιμους κατοίκους. Όμως, η Επιτροπή Ποιότητας Ζωής με επανακαταμέτρηση προσδιόρισε τις θέσεις μονίμων κατοίκων να είναι κοντά στις 2.500 (με συν 800 αδιάθετες). 2500 θέσεις σε δύο δημοτικά διαμερίσματα (Α’ & Ε’) με σαφώς πάνω από 200.000 πραγματικούς κατοίκους είναι μάλλον λίγες (φυσικά δεν είναι πολλές ούτε οι 6.054). Η άποψη πως όλοι αυτοί οι άνθρωποι θα πρέπει να πληρώνουν πάρκινγκ είναι αστεία, δεδομένου πως οι οικοδομές στις οποίες ζουν απηλλάγησαν από την κατασκευή δικών τους χώρων στάθμευσης μετά από καταβολή σχετικού τέλους στον Δήμο, ώστε να εξασφαλίζεται από εκείνον η σχετική δυνατότητα. Δυστυχώς με τα χρήματα αυτά δεν έγινε απολύτως τίποτα εδώ και δεκαετίες. Το σύστημα όμως είναι άδικο και για τους επισκέπτες, καθώς τους υποχρεώνει σε μόνο τέσσερις ώρες παραμονής, η δε τιμή 1,70 € ανά ώρα είναι μάλλον υψηλή, συγκρινόμενη με τα 2 € που χρεώνουν οι κεντρικότεροι ιδιωτικοί χώροι στάθμευσης.

Είναι το σύστημα επωφελές για τον Δήμο;
Ο Δήμος έχει προϋπολογίσει να εισπράξει απ’ αυτή την ιστορία σε μία πενταετία περίπου 17.500.000 €, δηλαδή 3.500.000 ετησίως. Για την επίτευξη αυτού του στόχου δεν αρκούν οι 60-70 διαθέσιμοι δημοτικοί αστυνομικοί, άρα θα πρέπει να προστεθούν άλλα 65 άτομα για να φτάσουν τον προβλεπόμενο στόχο των 130 απασχολουμένων από τον Δήμο στο σύστημα. Γνωρίζοντας πως ο μέσος έλληνας δημόσιος υπάλληλος εισπράττει περίπου  20.000 € ετησίως (μικτά) βγαίνει ένας λογαριασμός χονδρικά 2.400.000 μόνο για δαπάνη μισθοδοσίας. Αυτό σημαίνει ένα καθαρό όφελος ύψους 1.100.000. Το 2016, σύμφωνα με στοιχεία του ίδιου του Δημάρχου, οι εισπράξεις από κάρτες στάθμευσης και πρόστιμα υγειονομικού ενδιαφέροντος έφτασαν τα 4.600.000 €, και αυτό επετεύχθη με υπολογιζόμενο κόστος μισθοδοσίας 1.200.000, δηλαδή έμειναν καθαρά στο δήμο σχεδόν 3.400.000. Στο ποσό όντως συμπεριλαμβάνονται και τα πρόστιμα  από ποικίλες παραβάσεις, όμως αυτό δε παίζει κανένα ρόλο, καθώς το σύνολο της Δημοτικής Αστυνομίας ούτως ή άλλως καλείται να απασχοληθεί αποκλειστικά για τις ανάγκες του νέου συστήματος ελεγχόμενης στάθμευσης, συνεπώς είναι άγνωστο ποιοί θα επιβάλουν στο μέλλον πρόστιμα υγειονομικού ενδιαφέροντος, όπως φυσικά και ποιοί θα  καταπολεμούν την παράνομη στάθμευση και το διπλοπαρκάρισμα στις κεντρικές οδούς και λεωφόρους. Επωφελές θα ήταν για τον ΔΘ  αν υιοθετείτο υποδομή Έξυπνου Δρόμου, που θα απάλλασσε τους δημοτικούς αστυνομικούς από την εποπτεία της υπαίθριας στάθμευσης και θα τους επέτρεπε να αφοσιωθούν σε άλλες υπαρκτές ανάγκες της πόλης. Αυτό όμως δε συμβαίνει.

Είναι το σύστημα τόσο απαιτητικό σε επενδύσεις κάθε μορφής, ώστε να δικαιολογείται η είσπραξη του 49,5% των εσόδων από τον ανάδοχο;                                                                   
Στο ερώτημα αυτό την απάντηση θα πρέπει να την δώσουν οι ιθύνοντες του Δήμου, οι οποίοι καθόρισαν τις προδιαγραφές του έργου.

Τώρα, έχοντας διαβάσει όλα αυτά ίσως αναρωτηθείτε γιατί δεν αντέδρασε η αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Είναι μάλλον απλή η εξήγηση. Στα 35 περίπου εκατομμύρια του προϋπολογισμού προστίθεται και ΦΠΑ ύψους 8.340.000 €. Αυτός είναι ένας ουρανοκατέβατος μποναμάς για την κεντρική κυβέρνηση, δεδομένου ότι ως τώρα  η παρόδια στάθμευση δεν επιβαρυνόταν με ΦΠΑ, όμως αυτό τώρα αλλάζει, διότι πρόκειται για έργο σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα. Όλοι λοιπόν είναι ωφελημένοι εκτός των πολιτών, οι οποίοι θα πληρώνουν ως συνήθως πολλά για να παίρνουν λίγα.

Ο Γιάννης Μπουτάρης φαίνεται να χαραμίζει ακόμη μια ευκαιρία ουσιαστικού εκσυγχρονιστικού έργου. Θα μπορούσε κάλλιστα να έχει προχωρήσει εδώ και χρόνια σε αγορές ηλεκτρονικού εξοπλισμού για τους δημοτικούς αστυνομικούς, ώστε να διευκολύνει και αυτούς αλλά και  την οικονομική υπηρεσία του Δήμου. Τώρα όφειλε να κινηθεί προς μία ολοκληρωμένη λογική Έξυπνης Πόλης, με απτά οφέλη όχι μόνο για την ανάπτυξη, την ποιότητα ζωής και την προβολή της Θεσσαλονίκης, μα και για την συμμετοχή τοπικού ανθρώπινου δυναμικού σε ένα έργο υψηλής τεχνολογίας. Από μεγάλα λόγια πάντως ο δήμαρχος μας σίγουρα πάει καλά.